عشق علمی

سالروز رحلت علامه شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق)
علامه بحرانی در سال 1107 ق در بحرین متولد شد. پدر ایشان كه مجتهدی آگاه به علوم عقلی، ریاضی و حدیث بود و به تألیف و تدریس عالیترین سطح فقه و اصول اشتغال داشت، فرزند را با علوم اسلامی آشنا ساخت.
هجوم خوارج به شیعیان بحرین و كشتار آنان، ایشان را به هجرت مجبور كرد. شوق یادگیری او را به شیراز كشاند. در شیراز، در كنار تحصیل مراحل عالی دروس حوزوی، درسهای پایینتر را به دانشپژوهان میآموخت. شیراز چهارده سال میزبان او بود. سپس به شهر «فسا» رفت. در آنجا ازدواج كرد و به تدریس و تالیف پرداخت.
علامه بحرانی در مدت اقامت هشت ساله خود در فسا فرصت را غنیمت شمرد و دست به كاری بزرگ زد. كتاب «الحدائق الناضره فی احكام العتره الطاهره» محصول سالها تلاش اوست. این كتاب دربرگیرنده یك دوره فقه شیعه است. این كتاب تاكنون راهگشای مجهتدان در بدست آوردن احكام شرعی بوده است و هماره مراجع تقلید شیعه در كرسی تدریس، از آن استفاده میجویند. پس از فسا وی برای ادامه تلاش های علمی خویش به کربلا که در آن روزگار مرکزیت علمی جهان تشیع بود مهاجرت کرد.
# عشق به علم مرحوم محدث قمی در كتاب فوائد الرضویه، نقل كرده است كه مسئول حرم حضرت سیدالشهداء (ع)گفته است: «مشغول خدمت درحرم بودم كه شب فرا رسید و خبر تعطیل شدن حرم اعلام شد. وحید بهبهانی و شیخ یوسف بحرانی را دیدم كه درحال قدم زدن، مشغول بحث علمی بوده، از رواق خارج شدند و در صحن به بحث خود ادامه دادند تا اینكه صحن خالی شد و میخواستم درهای صحن را ببندم. آن دو بزرگوار از صحن خارج شده، در پشت صحن به مباحثه ادامه دادند. من درها را بستم و به منزل رفتم. قبل از طلوع فجر، برای باز كردن درهای صحن بازگشتم. با كمال تعجب دیدم كه آنها هنوز مشغول بحث هستند. بهت زده، آنان را مینگریستم كه چه اندازه برای مسائل علمی ارزش و اهمیت قائلاند. در این هنگام صدای اذان بلند شد و آن دو، به اقامه نماز ایستادند». # شاگردان صاحب حدائق شاگردان بسیاری تربیت نمود. برخی از شاگردان ممتاز او عبارتند از: 1. میراز ابوالقاسم گیلانی، معروف به میرزای قمی كه كتاب «قوانین الاصول» او از شاهكارهای علم اصول است. 2. سید مهدی طباطبایی، معروف به بحرالعلوم. 3. ملا مهدی نراقی، نویسنده «جامع السعادات». 4. سید علی طباطبایی، معروف به صاحب ریاض، نویسنده «ریاض المسائل». 5. ابوعلی حائری، نویسنده «منتهی المقال فی علم الرجال». # آثار ماندگار صاحب حدایق در رشتههای گوناگون علوم اسلامی مهارت داشت و آثار بسیاری به یادگار گذاشت که عبارتند از: 1. اجوبه المسائل البحرانیّه. 2. اجوبه المسائل البهبهانیّه. 3. اجوبه المسائل الشیرازیّه. 4. اجوبه السمائل الكازرونیّه. 5. الاربعون حدیثا فی فضائل امیرالمؤمنین علیه السّلام كه ازكتب اهل سنت گردآوری شده است. 6. الاسلام و الایمان و انه اقرار باللسان و اعتقاد بالجنان و عمل بالاركان. 7. اعلام القاصدین الی مناهج اصول الدین. 8. انیس الخاطر یا انیس المسافر. 9. تدارك المدارك فی ماهو غافل عنه و تارك، حاشیه بر «مدارك الاحكام». 10. الجمع بین فاطمتین یا «الصوارم القاصمه فی الجمع بین فاطمیتین». 11. حاشیه بر «شرح شمسیه قطب الدین رازی». 12. الحدائق الناضره فی احكام العتره الطاهره؛ در 25 جلد چاپ شده است. 13. الدرر النجفیه فی الملتقات الیوسفیه. 14. سلاسل الحدید فی تقیید لابن ابی الحدید. 15. الشهاب الثاقب فی بیان معنی الناصب و ما یترتب علیه من المطالب. 16. لؤلؤه البحرین فی الاجازه لقرتی العین. 17. معراج النبیه فی شرح من لا یحضره الفقیه. 18. النفحات الملكوتیه فی الرد علی الصوفیه. 19. كشكول بحرانی؛ در 3 جلد. 20. الخطب؛ كه مجموعه سخنرانیهای ایشان است. # وفات صاحب حدایق، زندگیش وحدت آفرین بود و مرگش نیز. او وصیت كرد كه وحید بهبهانی بر جنازهاش نماز بگزارد. با این كه اختلاف نظر بین آنها، برای همگان روشن بود، اما برای حفظ وحدت و پرهیز از اختلافات او را برای اقامه نماز انتخاب كرد. سرانجام صاحب حدایق در 79 سالگی، در ربیع الاول 1186 ق. دارفانی را وداع گفت. وحید بهبهانی بر جنازه او نماز گذارد. آنگاه در حرم مطهر امام حسین علیه السّلام به خاك سپرده شد. منبع: سایت اندیشه؛ تنظیم برای تبیان: ملکی
مدیر : 