تبلیغات 
سوریه، دیروز، امروز و آخرالزمان
 زمینلرزهای در شام [سوریه] رخ میدهد که صد هزار نفر در اثر آن هلاک میگردند و این را خداوند رحمتی برای مؤمنان و عذابی برای کافران قرار میدهد. وقتی آن هنگام فرارسد، نظارهگر سوارانی دارای اسبهایی سفید و درفشهای زرد رنگ، باشید که از مغرب روی میآورند تا وارد شام میشوند و در آن لحظات است که فریاد و بیتابی بزرگ و مرگ سرخ فرا میرسد.اشاره: شام یكی از مناطق مهم در آخرالزّمان است كه شامل كشورهای سوریه، لبنان، اردن و فلسطین امروزی است. قلمرو سپاه سفیانی در شام است. در این نوشتار نگاهی اجمالی به كشور سوریه خواهیم داشت.
|
در زمان پیامبر اکرم(ص)، سپاه اسلام در غزوة موته با سپاه مسلح رومیان روبهرو شدند و مقدمات نفوذ به شام فراهم شد. در سال یازدهم هجری پیغمبر سپاهی به فرماندهی اسامـ［ بن زید به همراه بزرگان صحابه روانة شام کردند ولی در همین روزها ایشان رحلت فرمودند. در زمان ابوبکر مسلمانان یرموک را فتح کردند.2 معاویه در زمان عمر حکومت دمشق را به دست گرفت و بیشتر شهرهای شام را فتح کرد.3
در زمان جنگ جهانی اوّل با ورود عثمانی، ملّیون عرب زمینه را برای رهایی از چنگال ترکان آماده دیده، شروع به فعالیت کردند. پس از شکست عثمانی در جنگ جهانی، مردم سوریه امیرفیصل بن حسین را به عنوان پادشاه برگزیدند امّا در سال1920 نیروهای فرانسه، سوریه و لبنان را به اشغال خود درآوردند و با رأی جامعة ملل تحت قیمومیت فرانسه درآمد،4 در نهایت ژنرال ماترو فرماندة فرانسه آزاد در سال1941، استقلال و تأسیس جمهوری سوریه را اعلام کرد.5
- موقعیت جغرافیایی
- استانهای سوریه
1. دمشق، 2. ریف دمشق، 3. قنیطره، 4. درعا،
5. سویداء، 6. حمص، 7. طرطوس، 8. لاذقیه،
9. حماه، 10. ادلب، 11. حلب، 12. رقه، 13. دیرالزور، 14. حسكه، که در زیر به توضیح مختصری از برخی استانها اکتفا میشود.
1. استان دمشق: پایتخت سوریه است. شهر دمشق را كهنترین شهری كه از قدیم به طور مداوم آباد بوده، دانستهاند. این شهر در قرن اوّل میلادی، مسیحی و یكی از مراكز مهمّ مسیحیان به حساب میآمده است. قوای اسلام در سال 14 ق. (قرن 7 م.) این شهر را به تصرف خود در آوردند. از سال 40 هجری که معاویه پس از شهادت حضرت علی (ع) زمام امور مسلمانان را در دست گرفت تا سال 132 ق. دمشق پایتخت بنیامیه بود. در این تاریخ با به قدرت رسیدن عباسیان شام اعتبار خود را از دست داد. از آثار تاریخی، دیدنی وزیارتی دمشق و حومة آن میتوان به این موارد اشاره نمود: حرم حضرت زینب(س)، حرم حضرت رقیه، بازار حمیدیه، کلیسای حضرت مریم، قلعة دمشق، كوه قاسیون، مسجد اموی و... .
2. استان حلب: در مركز این استان آثار تاریخی فراوانی وجود دارد كه معروفترین آن قلعة حلب است. این استان رونق فراوانی دارد. از القاب این شهر(الشهباء) است. حلب پایتخت اقتصادی و صنعتی سوریه شناخته میشود و صنعت نساجی در این استان رونق دارد. در این شهر آثار تاریخی فراوانی وجود دارد كه معروفترین آنها قلعة حلب است. از نظر جغرافیایی این استان در شمال سوریه واقع و رودخانههای فرات و عفرین از این استان میگذرد.
3. استان الرقه: جنگ صفین بین لشكر امام علی(ع) و معاویه در نزدیكی این شهر به وقوع پیوسته است. لذا مرقد جناب عمار یاسر از صحابه گرانقدر پیامبر اسلام در این شهر واقع و سالانه هزاران نفر از مسلمانان برای زیارت مرقد ایشان و اویس قرنی كه در كنار ایشان مدفون است به این شهر میآیند. در زمان خلفای بنی عباس از رقه به عنوان پایتخت تابستانی استفاده مینمودند.
4. استان درعا: این استان با اردن هم مرز است. آرامگاه حضرت ایوب نبی(ع) در این استان قرار دارد. یكی از مناطق مهمّ این استان شهر بصری است كه دارای آثار تاریخی فراوانی است از جمله دیر بحیراء، همان راهبی كه افتخار زیارت حضرت محمد(ص) در نوجوانی را یافت و این راهب بود كه بعد از زیارت آن حضرت، خبر نبوت ایشان را به عبد المطلب ـ جد بزرگوارش ـ داد.
5. استان لاذقیه: بندر اصلی سوریه و نیز خرابههای شهر تاریخی اوگاریت در این استان واقع است. آثار تاریخی و دینی این استان عبارتند از: مسجد جامع، قلعة صلاح الدین، قلعة کهف، مسجد و جمعیت خیریه امام صادق(ع) و...
6. استان حمص: این استان با 41 هزار كیلومتر وسعت، بزرگترین استان سوریه از نظر مساحت میباشد و سومین استان سوریه از نظر جمعیت به حساب میآید. این استان از غرب با لبنان و از شرق با عراق و اردن همسایه است. مقبره و مسجد خالد بن ولید در این شهر قرار دارد.
7. استان طرطوس: از دیدنی این استان جزیره زیبای «آرواد» میباشد که تنها جزیره مسکونی سوریه به حساب میآید و همچنین درختهای زیتون و بوتههای گل میباشد.
8. استان حسكه: وجود رودهای متعدد دجله، فرات و خابور به این استان اهمیت ویژهای داده است. البته مناطق نفت خیز رمیلان، هول و الحبیبه و همچنین شهر كردنشین قامشلی در این استان واقع است.
9. استان حماه: شهر مهمّ این استان سلمیه است كه اكثر ساكنان آن از شیعیان اسماعیلی هستند. در كنار جادة دمشق به حلب در نزدیكی مركز این استان، كوهی به نام جبل امام زینالعابدین(ع) قرار دارد كه گفته میشود در انتقال اسرای كربلا از كوفه به شام، امام زینالعابدین(ع) در آنجا به عبادت پرداخته اند و از آن به بعد مورد عنایت مردم واقع شده است. در حال حاضر شیعیان علوی برای آن اهمیت خاصی قائل میباشند و مقامی نیز در آنجا به نام امام چهارم درست كرده اند كه پذیرای زائران فراوانی است.
10. استان دیر الزور: در شرق سوریه قرار دارد و رود فرات از وسط شهر دیرالزور که مرکز این استان است میگذرد. در این استان كشاورزی رونق دارد و گندم و پنبه آن از مرغوبیت بر خوردار است. پل معلق فرانسوی بر روی فرات كه از مركز این شهر میگذرد به این شهر زیبایی خاصی داده است.7
11. استان سویدا: اغلب دروزیها در این استان زندگی میکنند و آن در جنوب لاذقیه واقع است.
- مذاهب و فرقههای مذهبی در سوریه
1. دروزیه: گروهی از غلات شیعه هستند كه حدود یك میلیون نفر از جمعیت سوریه را تشكیل میدهند. فرقة دروزیه تركیبی از عقاید شیعه، زرتشتی و مسیحی دارند.
2. علویان: آنان كه خود را شیعه اثنیعشری میدانند، نزدیك به دو میلیون نفر هستند. علویان پستهای حساس را در سوریه بر عهده دارند. شایان ذكر است علویان اغلب صحابه اولیه رسول خدا(ص) از جمله عمار و یاسر، مقداد، سلمان و اباذر را قبول دارند و به آنان عشق میورزند.
3. شیعة امامیه یا اثنی عشریه: بین دویست تا سیصد هزار نفر هستند. آنان در غرب «باب توما» در دمشق و قریه داریا زندگی می كنند و اكنون نیز قریه راویه و اطراف مرقد مطهر حضرت زینب(س) محلّ سكونت بیشتر آنان گردیده است.8
- احزاب فعال در سوریه
ـ حزب اتحاد سوسیالیست عرب: تشكیلات سیاسی این حزب اساساً توسط جمال عبدالناصر در مصر در ژوئیه 1962 ایجاد شد. عبدالناصر برای گسترش اندیشه و افكار این حزب دستور تشكیل شاخههای دیگر آن را در چند كشور عرب از جمله سوریه را صادر كرد. اعضای جنبش ناصری بر این باورند كه برای احیای فكر ناصر كه بر پایههای دموكراسی، سوسیالیسم و ناسیونالیسم عربی استوار است، میباید روند مبارزه و دستیابی به حقوق ملتهای عرب را پیش برد.
ـ حزب جنبش سوسیالیستهای عرب: این جنبش در نتیجة انشعاب از حزب سوسیالیست بعث عرب در سال 1963 تشكیل شد، شعارهایی مانند حزب بعث سوریه یعنی اجرای آزادی، وحدت و سوسیالیسم سر داد و خواهان ادارة امور با یک شورا است. همچنین این حزب مخالف سرمایه داری و فئودالیسم است.
ـ حزب وحدتگرای سوسیالیست: این حزب از همان آغاز در كودتای حزب بعث شركت داشت و شعارهایی در حمایت از كارگران، كشاورزان، نظامیان ردة پایین و فرهنگیان و ایجاد جامعه سوسیالیستی سر میداد.9
- اوضاع اقتصادی
- ارزشهای فرهنگی
1. اعتقاد به خدا، یكپارچگی، روحیة جمعی، مشاركت و یكسانی طبقات مختلف اجتماع از جمله بنیادیترین ارزشهای فرهنگی در فرهنگ ملّی كشور سوریه با ابعاد اسلامی و عربی محسوب میگردد.
2. برقراری دموكراسی و آزادی بیان با یك زیربنای اخلاقی و آموزشی، برقراری مساوات، عدالت، تعهّد به حقوق بشری همگی جزء ارزشهای فرهنگی هستند كه اساس شعار «فرهنگ حق همة مردم است، چه شهری چه روستایی و چه بیاباننشین» را تشكیل میدهد.
3. عدم خشونت جسمانی و فكری (روحی) و توجّه به قدرت بحث و گفتوگو و عقاید دینی از جمله ارزشهای زیربنایی تشكیل دهندة سه ركن اصلی فرهنگ كشور سوریه یعنی ركن فكری، ركن علمی و ركن هنری است.
4. عشق به كار، اشتیاق به زندگی، رعایت حال دیگران و ایثار همگی جزء ارزشهای فرهنگی هستند كه به ترغیب و هدایت رفتارهای بشری میپردازند.
5. اعتماد، محبت و صمیمیت از جمله ارزشهای حیاتی فرهنگ ملّی كشور سوریه در نیاز به یك زندگی اجتماعی خوب و مناسب محسوب میگردند.
6. پرهیزگاری، اخلاق خوب، احساسات متعادل و بخشندگی از جملة ارزشهای فرهنگی هستند كه هنرهای زیبای كشور از آن سرچشمه میگیرد.11
- طیف جمعیتی سوریه
بنابر تازهترین آمار رسمی منتشره، جمعیت سوریه در سال 2007 میلادی از مرز 19میلیون نفر فراتر رفت.
گزارش مركز آمارگیری دولتی سوریه حاكی است: جمعیت سوریه تا نیمه سال جاری میلادی به 19 میلیون و 172 هزار نفر رسید، كه 9 میلیون و 798 هزار نفر آن مرد، و 9 میلیون و 374 هزار نفر زن هستند.13
- سوریه و تحولّات آخرالزّمان
1. پدید آمدن فتنهای برای همة مسلمانان و استیلای روم و ترک (غربیها و روسها) بر آنها،
2. به وجود آمدن فتنهای ویژه در سرزمین شام كه باعث اختلاف، ضعف و تنگناهای اقتصادی میگردد،
3. كشمكش و درگیری بین دو گروه اصلی قدرتمند در شام،
4. زلزلة دمشق و ویرانی سمت غربی مسجد شهر و بعضی از گوشههای آن،
5. درگیری سه نفر از سران، بر سر قدرت در شام (ابقع، اصهب و سفیانی) و چیره شدن سفیانی بر آن دو و استیلای وی بر سوریه و اردن و یكپارچه شدن منطقة تحت فرمان او،
6. ورود نیروهای بیگانه به سرزمین شام.14
از جابر جعفی نقل شده است كه از امام باقر(ع) دربارة این گفتة خدای سبحان سؤال شد كه فرمود: «به راستی ما شما را با چیزهایی همچون، ترس و گرسنگی و كاهش مال، جان و میوهها مورد آزمایش قرار میدهیم؛ صبر پیشگان را بشارت ده» حضرت فرمود: «گرسنگی بر دو گونه است؛ عام و خاص. گرسنگی خاص در كوفه است كه خداوند آن را ویژة دشمنان آل محمد(ص) گرداند و آنان را هلاك سازد امّا گرسنگی عام، در شام خواهد بود و آن گرسنگی و ترسی است كه تا آن زمان هرگز به آن گرفتار نشدهاند، گرسنگی قبل از قیام قائم و وحشت و اضطراب بعد از قیام آن حضرت خواهد بود».15
روایتی که از امام باقر(ع) از امیر مؤمنان(ع) نقل شده است: «وقتی در شام دو گروه نظامی اختلاف کنند، نشانهای از نشانههای الهی آشکار میشود، پرسیدند: ای امیرالمؤمنین آن نشانه چیست؟ فرمود: زمینلرزهای در شام [سوریه] رخ میدهد که صد هزار نفر در اثر آن هلاک میگردند و این را خداوند رحمتی برای مؤمنان و عذابی برای کافران قرار میدهد. وقتی آن هنگام فرارسد، نظارهگر سوارانی دارای اسبهایی سفید و درفشهای زرد رنگ، باشید که از مغرب روی میآورند تا وارد شام میشوند و در آن لحظات است که فریاد و بیتابی بزرگ و مرگ سرخ فرا میرسد. وقتی آن وضع پیش آمد پس بنگرید فرو رفتن آبادیای از روستاهای دمشق را که به آن «حرشا» میگویند، در این هنگام فرزند هند جگر خوار (سفیانی) از بیابان خروج کرده، بر منبر دمشق قرار میگیرد، در این بحبوحه در انتظار ظهور حضرت مهدی(ع) باشید».16
جنبشهای ابقع و اصهب از جمله دیگر وقایعی است که در این ایام در شام رخ میدهد.
ماهنامه موعود شماره 98
فاطمه افخمی
پینوشتها:
1. كورانی، علی، عصر ظهور، ص102.
2. بحارالانوار، ج52، ص229.
3. همان، ص253.
4. همان، ص212.
5. عصرظهور، ص 106.
6. سایت دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
7. سایت وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران.
8. عتبات عالیات و سوریه، ص49.
9. همان.
10. مجلة فرهنگ و پژوهش سوریه، ش 179، 25بهمن.
11. سایت دبیرخانة شورای عالی انقلاب فرهنگی.
12. عتبات عالیات و سوریه، ص38.
13. همان، ص39.
14. همان، ص40.
15. همان، ص45.
16. همان، ص46.
مدیر : 