مذهبی فرهنگی

تولد و زادگاه

مرحوم آیت اللّه‏ حاج شیخ هاشم مدرس قزوینی، در سال 1270 ش در روستای «قلعه هاشم خان»(1) قزوین، در خانواده‏ای کشاورز دیده به جهان گشود. وی از دوران کودکی، با محبت و عشق به اهل بیت علیهم‏السلام تربیت و رشد یافت، به طوری که عمل به واجبات و پرهیز از محرمات را از همان دوران مراعات می‏کرد.

تحصیلات و اساتید

به نقل استاد محمد رضا حکیمی مقدمات و ادبیات را در قزوین فرا گرفت و پس از تکمیل ادبیات عرب، نزد استادان ادبیات، در محضر اساتید قزوین، که در رأس آنان «حاج ملا علی طارمی» و «آخوند ملا علی اکبر» بودند، سطوح عالیه فقه و اصول را خواند و در همین شهرستان فلسفه اشراق و مشّاء را نزد مرحوم آیت‏اللّه‏ حاج سید موسی زرآبادی قزوینی آموخت.

آن‏گاه برای تکمیل مدارج عالیه استنباط به اصفهان عزیمت کرد و در آنجا نزد مرحوم «کلباسی» و «فشارکی» به کسب علم پرداخت و پس از شش سال اقامت به قزوین بازگشت.

طی این مدت، وصف حوزه علمیه مشهد را ـ که در آن دوران سرآمد مجامع علمی به شمار می‏آمد ـ شنید و طبع دانش پژوهش، او را مایل به مهاجرت به این سامان ساخت و به شوق وصول به این کانون معرفت، بار سفر بست. در مشهد از محضر آیات حاج آقا حسین قمی و میرزا محمد آقا زاده خراسانی (فرزند آخوند ملا محمد کاظم خراسانی، صاحب کفایه ) کسب کمال نمود و از دو استاد اخیر به اجازه اجتهاد مفتخر گردید و همین اجازه از طرف آیت اللّه‏ العظمی سید ابوالحسن اصفهانی به توقیع «صدر عن اهله و وقع فی محله» موشّح گردید.(2) و پس از بازگشت از عراق با مهاجرت آیت‏اللّه‏ میرزا مهدی اصفهانی به مشهد در سال 1340 ق(3)، مدتی نیز از محضر ایشان بهره برد و مبانی اصولی میرزا نایینی را از ایشان فرا گرفت.

گرایش بشر معاصر به دین و لزوم تدوین منشور عقاید

گرایش به دین ، از اصیلترین و كهنترین گرایشهاى انسانى است كه تاریخ از آن یاد كرده و مى كند، و به گواه اسناد و مدارك متقن در هیچ دوره اى، پس از رنسانس و دگرگونى در روشهاى علمى و سرانجام تسلط انسان بر طبیعت مادى، در اثر برخى از عوامل سیاسى و فرهنگى، توجه به دین كمرنگ گشت و یك نوع بى اعتنایى نسبت به دین در جوامع غربى رخ داد. آنگاه رفته رفته این بیمارى به شكورهاى شرقى نیز سرایت كرد و گروهى را تحت تأثیر قرار داد ، و این موج تا آنجا پیش رفت كه تصور شد علم جدید مى تواند به همه نیازهاى بشر پاسخ گوید و خواسته هایى را كه دین تأمین مى كرد ، برآورده سازد .

آغاز وحی:

یا تفسیر سوره‌ی مباركه‌ی علق (یادآوری می‌شود استاد در پانزده شماره از نامه‌ی آستان قدس (دی‌ماه 1349 تا بهمن‌ماه 1344)، تحت عنوان كلی «تفسیر قرآن مجید» سوره‌های: علق، كوثر، انشراح، ماعون و تین را تفسیر كرده‌اند. این مقالات به انضمام تفسیر بقیه‌ی سوره‌های جزء سی‌ام، به صورت كتاب «تفسیر نوین» چاپ و منتشر شده است.)، كانون نشر حقایق اسلامی مشهد، تاریخ مقدمه 1340 (رجب 1381)، 56 ص، قطع وزیری.

اصول عقاید و اخلاق شریعتی:

برای دانش‌آموزان پایه‌ی 4 و 5 و 6 دبستان‌ها، كتاب‌فروشی زوار، مشهد 1321، چاپ پنجم 1325؛ چاپ هفدهم 1333 با تصحیح و تصرفات كامل.

امامت در نهج‌البلاغه:

تهران، انتشارات بعثتف تاریخ ثبت وزارت فرهنگ و هنر 9/2/37 (: 1357)، 10+170 ص، قطع پستی.

تاثیر هنرهای مسلمین بویژه ایرانیان در اروپا: تالیف محمدحسین زكی، ترجمه نگارش، مشهد كتابفروشی باستان، 4+94 ص، قطع پستی، بی‌تا، (قبل از 1320 تحریر و در روزنامه‌ی آزادی منتشر شده بود).

تعلیمات دینی:

(قسمت اول)، مخصوص كلاس اول دبیرستان طبق برنامه‌ی وزارت فرهنگ، كتابفروشی زوار، مشهد، شهریور 1352، 34 ص، قطع پستی.

تفسیر نوین:

جزء سی‌ام قرآن، تهران، شركت سهامی انتشار، شهریور 1346، هفتاد و دو +345 ص. چاپ چهارم، حسینیه‌ی ارشاد، چاپ پنجم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، شهریور 1358، در دو جلد.

یادش بخیر کلاس اول بودیم یا دوم؟

چه شعر قشنگی! درسته کتاب بهترین دوست انسانه! اما همین دوست هم خوب و بد داره! بعضی هاش دوست نابابه! هر چیزی کتاب شد که خوب نمی شه!

تازه بین خوباش هم باز فرقه! یکی خیلی توپه! یکی هم نه بدک نیست! قابل تحمله!

بین این همه کتاب به نظر شما کدوم بهترینه؟ بهترین کتاب سال؟ نه، بهترین کتاب دهه ؟ نه، بهترین کتاب قرن ؟ بابا بذار خیالتو راحت کنم بهترین کتاب جهان از روز اول خلقت تا حالا؟

درسته! قرآن بهترین کتابی که می شه اسم برد!

چراش دیگه معلومه ولی بخاطر اینکه بی راه حرف نزده باشیم و یه ادعای گزاف نکرده باشیم نظر اول مرد تاریخ بشریت، کسی که همه علما و دانشمندان افتخار به شاگردی مکتبش رو دارن، کسی که هر کس یه جوری می خواد خودشو به او وصل کنه ، نظر مولای متقیان،  امیرالمومنین علی علیه آلاف التحیة و السلام در نهج البلاغه را بیان می کنیم.

 امیرالمومنین (علیه السلام) می فرمایند: