40 حدیث ماه مبارک رمضان؛ ثواب روزه و آداب روزه دار

1-پایه ‏هاى اسلام
قال الباقر علیه السلام:

بنى الاسلام على خمسة اشیاء، على الصلوة و الزكاة و الحج و الصوم و الولایه.

امام باقر علیه السلام فرمود:

اسلام بر پنج چیز استوار است، برنماز و زكات حج و روزه و ولایت (رهبرى اسلامى).فروع كافى، ج 4 ص 62، ح 1

2-فلسفه روزه
قال الصادق علیه السلام:

انما فرض الله الصیام لیستوى به الغنى و الفقیر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب كرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند.

من لا یحضره الفقیه، ج 2 ص 43، ح 1

3-روزه آزمون اخلاص
قال امیرالمومنین علیه السلام:

فرض الله ... الصیام ابتلاء لاخلاص الخلق‏امام على علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب كرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

نهج البلاغه، حكمت 252

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 21 مرداد 1389    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()

تفسیر حدیثی از باقرالعلوم(ع) توسط آیت‌الله وحید خراسانی

آیت‌الله حسین وحید خراسانی از مراجع تقلید شیعیان در بحث امروز خود گفت: امام باقر (ع) در حدیثی به «جابر بن یزید جعفی» وی را به پنج چیز وصیت می‌كند كه اولین و مهم‌ترین آن‌ها پرهیز از ظلم است.
 
 آیت‌الله حسین وحید خراسانی در درس امروز قواعد فقهیه خود با توجه به ایام شهادت امام باقر (ع) به جای تدریس به بیان برخی از فضائل امام باقر (ع) پرداخت.
آیت‌الله وحید با بیان این كه برای صحبت از امام باقر (ع) ابتدا باید فاصله‌مان با اهل ولایت او معین شود، گفت: نام بردن از امام باقر (ع) آسان است، اما درك معنای «باقر» و رسیدن به مفهوم آن بسیار مشكل است.
وی با اشاره به كمیت و كیفیت علوم منتشره از امام باقر (ع) گفت: تنها «محمد بن مسلم» 16 هزار حدیث از ایشان روایت كرده است كه درك برخی از آن‌ها حداقل احتیاج به یك ماه بحث دارد. به عنوان مثال، امام در حدیثی به «جابر بن یزید جعفی» كه در جلد 75 بحارالانوار آمده است، فرمود: «تو را به پنج چیز وصیت می‌كنم: اگر به تو ظلم شد، تو ظلم نكن!» امام در این حدیث از جابر می‌خواهد كه عنوان ظلم را از لوح وجود خود پاك كند. اگر همین قسمت از حدیث امام رعایت شود، برای اصلاح دنیا و آخرت بشر كافی است.
آیت‌الله وحید با اشاره به قسمت دوم حدیث گفت: امام دراین قسمت می‌فرماید «اگر كسی به تو خیانت كرد، تو به وی خیانت نكن». امام باقر (ع) در قسمت سوم می‌فرماید «اگر تكذیب شدی و تو را به دروغ نسبت دادند، غمگین مشو!»، منظور امام این است كه اگر انسان را نیز ستایش كردند، از این ستایش خشنود نشود. بیان همین لطایف از سوی امام است كه نشان می‌دهد «باقر علوم نبییّن» است.
این مرجع تقلید شیعیان با طرح این سؤال كه چرا امام باقر (ع) ابتدا بحث ظلم را بیان كرد و سپس به بیان خیانت پرداخت، گفت: در كلام معصوم (ع) داریم كه «دِعَامَةُ الْإِنْسَانِ الْعَقْل» یعنی «عقل» عمود خیمه آدمیت است.
همچنین در حدیثی در «مستدرك‏الوسائل» آمده است كه «مَثَلُ الْعَقْلِ فِی الْقَلْبِ كَمَثَلِ السرَاجِ فِی الْبَیْت»، بنابراین نسبت ظلم به عقل مانند نسبت ظلمات به نور است. اگر در انسان، ظلم راه یابد، نور عقل وی خاموش می‌شود. به همین دلیل امام باقر (ع) ابتدا انسان را به پرهیز از ظلم سفارش می‌كند.
آیت‌الله وحید، رسیدن به مرتبه‌ای كه انسان حتی به ظالم هم ظلم نكند را نشان از طهارت تربیت‌شدگان در درگاه الهی دانست و افزود: امام باقر (ع) در ادامه حدیث می‌فرماید كه ای جابر! ولی ما كسی نیست مگر آن كسی كه اگر تمام اهل مصر و بلد جمع شوند، تمام مردم شهر بر خوبی او اتفاق كنند، ابداً خشنود نشود و در او تأثیری نگذارد. اهل ولایت امام باقر (ع) اینچنین هستند.
وی افزود: اگر همین حدیث عملی شود، مقام آدمیت به رفعت و مقامات عالی می‌رسد.
این مرجع تشیع با اشاره به روایتی از پیامبر اكرم (ص) گفت: رسول خدا فرمود: «ای جابر! باید بمانی تا سلام مرا به باقر علم النبیین برسانی.»، اصلاً عمر طولانی جابر نیز به بركت همین دعای پیامبر بود تا سلام پیامبر را به فرزندش ابلاغ كند.
آیت‌الله وحید در پایان تصریح كرد: لقب «باقر» را كسی به امام پنجم، محمد بن علی (ع) داد كه خدا در قرآن درباره او می‌فرماید «وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى»، یعنی پیامبری كه از روی هوس سخن نمی‌گوید.

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 3 آذر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات، اهل بیت،     | نظرات()

دنیا خوبه یا بد؟

امام علیه السلام از کسی شنید مذمت دنیا می کند فرمود : ای کسیکه نکوهش دنیا می کنی  در حالیکه تو خود بغرور دنیا گرفتار شده ای و فریفته باطلهای آن هستی آیا تو خود مغرور به دنیا هستی و سپس مذمت آن می کنی؟ تو از جرم دنیا شکایت داری یا دنیا باید از جرم تو شکایت کند ؟ کی دنیا تو را گول زده و چه موقع تو را فریب داده است ؟ آیا بمحل سقوط پدرانت در دامن فنا یا به خوابگاه مادرانت در زیر خاک تو را فریب داده ؟ چه اندازه با دست خود بیماران را پرستاری کردی؟  در کنار بستر آنها مراقب آنان بودی درخواست شفای آنها را نمودی و از طبیبان برای آنها دارو خواهش کردی در آن روزهائی که داروی تو به حال آنان سودی نداشت و گریه تو فایده این می کرد ترس و وحشت تو به درد هیچیک از آنها نخورد و کوششهایت برای آنها نتیجه اینداشت و تو قادر بر دفاع از آنها نبودی . دنیا

گم شده

خودش را با این وضع برای تو مجسم ساخته و با قربانگاههای دیگران قربانگاه تو را . این دنیا جایگاه صدق و راستیاست برای آنکس که با آن براستی رفتار کند و خانه تندرستی است برای آنکس که از آن چیزی بفهمد  و سرایبی نیازی است برای آنکس که از آن توشه برگیرد و محل اندرز است برای آن که از آن اندرز گیرد .  مسجد دوستان خدا است و نمازگاه فرشتگان پروردگار و محل نزول وحی الله و تجارتخانه اولیاء حق آنها در اینجا رحمت خدا را به دست آوردند و بهشت را سود خود قرار داده اند . چه کسی دنیا را نکوهش می کند در حالیکه جدائی خود را اعلام داشته فراق خود را خبر داده و مرگ خود و اهلش را بیان کرده است  پس دنیا با نمونه هائی از بلاها به آنها نشان داد که این امر در حق آنها نیز امکان پذیر است با سرور و خوشحالیش دلهایشان را بسرور متوجه ساخت  گاه هنگام عصر در عافیت است و بهنگام صبح مصیبت گاه تشویق می کند و گاه می ترساند گاه تخویف می کند  و گاه برحذر می دارد و بهمین جهت در صبحگاهان ندامت و پشیمانی گروهی آنرا مذمت می کنند و در روز قیامت آنرا مدح می نمایند ] همان گروهی که دنیا به آنها تذکر داد و آنان متذکر شدند برای آنها سخن گفت آنها تصدیقش کردند و اندرز داد و آنها پذیرا شدند .

ای کسیکه نکوهش دنیا می کنی [11] در حالیکه تو خود بغرور دنیا گرفتار شده ای و فریفته باطلهای آن هستی

131  و قال [ع ] ، و قد سمع رجلا یذم الدنیا : ایها الذام للدنیا ، المغتر بغرورها ، المخذوغ باباطیلها اتغتر بالدنیا ثم تذمها ? انت المتجرم علیها ، ام هی المتجرمه علیک ? متی استهوتک ،  ام متی غرتک ? ابمصارع آبائک من البلا ام بمضاجع امهاتک تحت الثری ? کم عللت بکفیک ،  و کم مرضت بیدیک تبتغی لهم الشفاء ، و تستوصف لهم الاطباء ،  غداه لا یغنی عنهم ، و لا یجدی علیهم بکاوک لم ینفع احدهم اشفاقک ، و لم تسعف فیه بطلبتک ، ولم تدفع عنه بقوتک  و قد مثلت لک به الدنیا نفسک ، و بمصرعه مصرعک  ان الدنیا دار صدق لمن صدقها ، و دار عافیه لمن فهم عنها ، و دار غنی لمن تزود منها ، و دار موعظه لمن اتعظ بها  مسجد احباء الله ، و مصلی ملائکه الله ، و مهبط وحی الله ، و متجر اولیاء الله اکتسبوا فیها الرحمه ، و ربحوا فیها الجنه فمن ذا یذمها وقد آذنت ببینها ،  و نادت بفراقها ، و نعت نفسها و اهلها ، فمثلت لهم ببلائها البلاء ، و شوقتهم بسرورها الی السرور ?  راحت بعافیه ، و ابتکرت بفجیعه ، ترغیبا و ترهیبا و تخویفا  و تحذیرا ، فذمها رجال غداه الندامه ، و حمدها آخرون یوم القیامه ذکرتهم الدنیا فتذکروا وحدثتهم فصدقوا ، و وعظتهم فاتعظوا

نوشته شده در تاریخ شنبه 14 شهریور 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()

چهل حدیث در باب روزه

رمضان

 

قال الله تبارك و تعالى: «أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَیْكُمُ الصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛ اى كسانى كه ایمان آورده‏اید روزه بر شما نوشته (واجب) شد، چنانكه بر آنان كه پیش از شما بوده‏اند واجب شده بود باشد كه پرهیزگار شوید. (سوره بقره، آیه 183)

 

1) پایه‏هاى اسلام

قال الباقر علیه‎السلام:

بنى الاسلام على خمسة اشیاء، على الصلوة و الزكاة و الحج و الصوم و الولایه؛ اسلام بر پنج چیز استوار است، بر نماز و زكات حج و روزه و ولایت (رهبرى اسلامى). (فروع كافى، ج 4، ص 62، ح 1)

 

2) فلسفه روزه

قال الصادق علیه‎السلام:

انما فرض الله الصیام لیستوى به الغنى و الفقیر؛ خداوند روزه را واجب كرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند. (من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 43، ح 1)

 

3) روزه آزمون اخلاص

قال امیرالمومنین علیه‎السلام:

فرض الله... الصیام ابتلاء لاخلاص الخلق؛ خداوند روزه را واجب كرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

(نهج‎البلاغه، حكمت 252)

 

4) روزه یادآور قیامت

قال الرضا علیه‎السلام:

انما امروا بالصوم لكى یعرفوا الم الجوع و العطش فیستدلوا على فقر الاخر؛ مردم به انجام روزه امر شده‏اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

(وسائل الشیعه، ج 4، ص 4، ح 5/ علل الشرایع، ص 10)

 

5) روزه زكات بدن

قال رسول الله صلّى الله علیه وآله:

لكل شیئى زكاة و زكاة الابدان الصیام؛ براى هر چیزى زكاتى است و زكات بدن‎ها روزه است.

(الكافى، ج 4، ص 62، ح 3)

كسانى كه ایمان آورده‏اید روزه بر شما نوشته (واجب) شد، چنانكه بر آنان كه پیش از شما بوده‏اند واجب شده بود باشد كه پرهیزگار شوید.

6) روزه سپر آتش

قال رسول الله صلّى الله علیه وآله:

الصوم جنة من النار؛ روزه سپر آتش (جهنم) است. «یعنى به واسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.» (الكافى، ج 4، ص 162)

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 1 شهریور 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()

سه حدیث از امام علی (ع) درباره آزادی

 

1-چرا بردگی دیگران !؟

لا تَكُنْ عَبْدَ غَیْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللّهُ حُرّاً.(34)

بنده دیگران مباش ، در حالى كه خداوند تو را آزاد آفریده است .

منبع:
نهج البلاغه ، ن 31، ص 929.

2-ارزش آزادگی

اَلْجُوعُ خَیْرٌ مِنَ الْخُضُوعِ.(35)

 [تحمّل ] گرسنگى از خضوع [در برابر دیگران ] بهتر است .

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 1، ص 378.

3-اعتدال نفس

وَ لا تـُرَخِّصـُوا لاَِنـْفـُسـِكـُمْ. فـَتـَذْهـَبَ بِكُمُ الرُّخَصُ مَذاهِبَ الظَّلَمَةِ. وَ لا تُدَاهِنُوا فَیَهْجُمَ بِكُمُ الاِْدْهَانُ عَلَى الْمَعْصِیَةِ.(36)

بـه خـود بـیـش از حـد آزادى مـدهـیـد كـه این شما را به ستمگرى مى كشاند، و آن قدر هم مداهنه و سستى نورزید كه سستى شما را به معصیت (مصیبت ) مى كشاند

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 206.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات، نهج البلاغه،     | نظرات()

فرق بین عقل وادب

 

ابوهاشم (كه یكى از فقهاى اسلام در عصر امام رضا(ع ) و امام جواد(ع )... بود) مى گوید: در محضر حضرت رضا(ع ) بویدم ، و افرادى نیز در آنجا بودند، سخن از عقل و ادب (نیروى اندیشه و اخلاق اسلامى ) به میان آمد، هر كسى چیزى مى گفت ، امام رضا(ع ) فرمود:
(عقل از عطایاى الهى است ، ولى ادب ، (مربوط به انسان است كه آن ) را با رنج و زحمت ، تحصیل مى كند، بنابراین كسى كه در تحصیل ادب ، زحمت ، تحصیل مى كند، بنابراین كسى كه در تحصیل ادب ، زحمت و رنج كشید، آن را بدست مى آورد، ولى كسى كه در كسب عقل رنج و زحمت بكشد، جز بر نادانى خود نمى افزاید). (یعنى اصل عقل ، از موهبتهاى خدادادى است ، و قابل كسب نیست ، ولى امور اخلاقى و ارزشهاى انسانى ، قابل تحصیل است ، و مى توان با زحمت و رنج در تحصیل آن امور، به درجه عالى ادب رسید)

اصول كافى حدیث 18، ص 24، ج 1.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()

چهار حدیث درباره آزمندی

بردگی آزمند

اَلْحَریصُ عَبْدُ الْمَطامِعِ.(46)

* * *

انسان حریص ، برده آزمندى ها [ى خود] است .

* * *

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 1، ص 165.

فرجام آزمندی

اَلطّامِعُ فى وَثاقِ الذُّلِّ.(47)

* * *

شخص آزمند، در بند خوارى است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، ح 217، ص 1186. .

همیشه فقیر

اَلْحَریصُ فَقیرٌ وَلَوْ مَلَكَ الدُّنْیا بِحَذافیرِها.(48)

* * *

آزمند همواره فقیر است هر چند تمام دنیا را مالك شود.

* * *

منبع:
شرح غررالحكم ، ج 2، ص 39.

خطر بی خردی

اَكْثَرُ مَصارِعِ الْعُقُولُ تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطامِعِ.(49)

* * *

لغزشگاه خرد، بیشتر در زیر برق طمع است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، ح 210.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات، نهج البلاغه،     | نظرات()

4 حدیث درباره دروغ از امام علی (ع)

 

پرهیز از دروغ

جَانِبُوا الْكَذِبَ فَإِنَّهُ مُجَانِبٌ لِلاِْیمانِ.(513)

* * *

از دروغ دورى كنید كه با ایمان ناسازگار است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 208.

سرانجام راستگو و دروغگو

الصَّادِقُ عَلَى شَفَا مَنْجَاةٍ وَ كَرَامَةٍ، وَالْكَاذِبُ عَلى شَرَفِ مَهْوَاةٍ وَ مَهَانَةٍ.(514)

* * *

راستگو در مسیر نجات و بزرگوارى و دروغگو بر لب پرتگاه سقوط و خوارى قرار گرفته است .

* * *

منبع:
نهج البلاغه ، خ 85، ص 208.

ماهیّت دروغگویی

اَلْكِذْبُ مَهانَةٌ وَ خِیانَةُ.(515)

* * *

دروغگویى ، خوارى و خیانت است .

* * *

منبع:
ـ شرح غررالحكم ، ج 1، ص 179.

نشانه سخن دروغ

اَمْرانِ لایَنْفَكّانِ مِنَ الْكَذِبِ: كَثْرَةُالْمَواعیدِ، و شِدَّةُ الاِْعْتِذارِ(516)

* * *

دو چیز از دروغ جدا نمى شود: وعده هاى زیاد و پوزش هاى پیاپى و [همراه با تاءكید]

* * *

منبع:
شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحدید، ج 20، ص 287 .

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 2 تیر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: نهج البلاغه، احادیث و روایات،     | نظرات()

بردگان و آزادگان از نظر امام علی علیه السلام

امام علی علیه السلام می فرماید:
''
دنیا خواه ناخواه منزلگاهی است برای بشر که چند صباحی در آن زندگی می کند و می رود.''
بعد می فرماید:
''
ولی مردم در این دنیا دو دسته اند: یک دسته به بازار این جهان می آیند و خودشان را می فروشند و برده می سازند. دسته دوم مردمی هستند که خود را در این بازار می خرند و آزاد می سازند.''

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 13 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()

فرق پیامبر و امام

 

الفرق بین الرسول و الإمام‏

الكلینى عن علىّ بن إبراهیم عن أبیه عن اسماعیل بن مرّار قال: كتب الحسن بن العباس المعروفىّ إلی الرضا علیه السلام: جُعلت فداك أخبِرْنى ما الفرق بین الرسول و النبىّ و الإمام؟ قال: فكتب - أو قال -: الفرق بین الرسول و النبىّ‏ و الإمام، أنّ الرسول الّذى ینزل علیه جبرئیل فیراه و یسمع كلامه و ینزل علیه الوحى و ربّما رأی فى منامه نحو رؤیا إبراهیم علیه السلام، و النبىّ ربّما سمع الكلام و ربّما رأی الشخص و لم یسمع، و الإمام هو الّذى یسمع الكلام و لایری الشخص.

فرق پیامبر و امام

كلینی از علی بن ابراهیم از پدرش از اسماعیل بن مرّار نقل كرد و گفت: حسن بن عبّاس بن معروف به امام رضا(ع ) نوشت: فدایت شوم مرا با خبر كن از این كه فرق میان رسول و امام چیست؟ گفت: پس نوشت یا فرمود: تفاوت رسول، نبیّ و امام آن است كه رسول آن است كه جبرئیل بر او نازل شده و رسول او را دیده، سخنش را شنیده، و وحی بر او نازل می شود، و چه بسا كه در خواب از مهمی آگاه شود همچون رویای ابراهیم، و نبی ّ سخن را شنیده و چه بسا شخص را ببیند و كلام [الهی ] نشنود، و امام آن است كه سخن [الهی ] را شنیده و شخص [جبرئیل ] را نمی بیند1.


***

1- أصول كافى 1/ 176.

نوشته شده در تاریخ جمعه 8 خرداد 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: احادیث و روایات،     | نظرات()