مذهبی فرهنگی

مدینه در انتظار وقوع فاجعه ای سترگ بود و پیامبر در انتظار تحقق وعده ای الهی.

او اینک در آستانه مرگ ایستاده است، کسان و بستگانس همه گرداگرد او، ملتهب و در تاب و تب.

دخت یگانه اش اما از همه بی تابتر.

افول ستاره های اشک بر آسمان گونه زهرا(س) تنها صحنه دلخراشی بود که بیش از هر چیزجان پیامبر(ص) را می آزرد.

براستی چه سخت وغم انگیزاست که کسی پاره ای از وجودش را، میوه دلش را، غرق در طوفان اشک و اه ببیند و طاقت بیاورد.

او اگر لب فرو می بست و به اشاره و ایمایی فلب دختر را آرام نمی ساخت بیم آن بود که مرغ روح از سینه زهرا به آسمان پر کشد.

پس باید چیزی بگوید تا خود و دختر را از این رنج جانگزا برهاند.

توحید مفضل 22

خدا شناسی در كلاس امام صادق علیه السلام

_{^{... پایان روز بود و مفضل در "روضه"، میان قبر و منبر رسول خدا نشسته بود. "ابن ابی العوجاء" و دوستش مشغول گفتگو بودند و مفضل حرفهای آنان را می‌شنید تا آنكه صحبت آنان به اینجا رسید كه ابن ابی العوجاء ‏گفت: هیچ پردازش، تدبیر و تقدیری نبوده و آفرینش، صانع و تدبیرگری ندارد، بلكه همه ‏چیز خود به خود و بدون تدبیرِ مدبری پدید آمده و دنیا همیشه چنین بوده و چنین خواهد ‏بود. مفضل سخت از این سخن برآشفت ولی توان مقابله‌ی علمی با آن را نداشت و همین باعث شد تا به سراغ امام صادق -كه سلام و درود خدا برو باد- برود...}}

در 21شماره پیش، كلام دلنشین امام را در عجایت خلقت و تدبیر آفریدگار آن، نوش كردید و اكنون ادامه بحث را پذیرا باشید. برای اطلاع از موضوع بحث و فرایند آن حتماً سری به مقالات پیشین این مجموعه بزنید!

نان و آب، عوامل اصلى معاش و حیات آدمى

 

اى مفضل! بدان كه نان و آب اصل و رأس معاش و زندگى انسان به شمار می‌روند. به حكمتها و تدابیر نهفته در آنها بنگر. نیاز آدمى به آب شدیدتر از نیازش به نان است و شكیبایى او بر گرسنگى بیش از صبر او در تشنگى است. این به خاطر آن است كه بدن انسان به آب بیشتر از نان محتاج است. چون آدمى براى نوشیدن، شستن خود و لباس (و ظروفش) و سیراب كردن حیوانات و آبیارى مزرعه به آب نیازمند است.

در توصیف آن زینب کبری(علیهاالسلام) می‏گویند: حضرت در وقار و شخصیت چون جده‏اش حضرت خدیجه‏(علیهاالسلام) و در عفاف و عصمت همانند مادرش حضرت زهرا(علیهاالسلام) بودند.

گرچه تمام عمر حضرت زینب(‏علیهاالسلام) برای حفظ و احیای معارف اسلامی سپری شد، و همه آنها با هدف اطاعت از اوامر الهی انجام می‏گرفت، اما آن حضرت در عبادت به معنی خاص نیز از موقعیت ‏برجسته‏ای برخوردار بودند. و در سخت‏ترین شرایط نیز به طور کامل به انجام وظایف عبادی اهتمام می‏ورزیدند.

امام سجاد(علیه‎السلام) می‏فرماید: عمه‏ام زینب در جریان حادثه کربلا با آن همه مشکلات و مصائب، حتی در شب عاشورا و شب یازدهم محرم نیز نماز شب را ترک نکردند.(1)

امام حسین(‏علیه‎السلام) به اندازه‏ای به خلوص و بندگی زینب اعتقاد داشتند که هنگام وداع، خطاب به ایشان فرمودند: یا اختاه لا تنسینی عند نافلة اللیل(2)؛ خواهرم مرا در نماز شب خود فراموش مکن.

امام سجاد(علیه‎السلام) در جای دیگری می‏فرماید: عمه‏ام زینب در طول راه کوفه و شام، همواره نماز شب را به پا می‏داشت. در برخی از منازل بین راه می‏دیدم که او از فرط خستگی و رنجوری ناشی از آزار دشمن، نمازهایش را در حال نشسته می‏خواند.(3)

همه این وقایع به خوبی از اهتمام و تلاش کامل حضرت زینب(علیهاالسلام) به عبادات خبر می‏دهد و ‏به دلیل برخورداری از این ویژگی بوده که یکی از القاب آن حضرت «عابده آل علی‏ علیه‎السلام‏» انتخاب شده است.

پی‎نوشت‎ها:

1- زینب کبری، فریادی بر اعصار، ص 23 .

2- زینب کبری، ص 62 .

3- زینب کبری، ص 63 .

تنظیم تبیان: گروه دین و اندیشه، فراوری هدهدی .

«وَ مِمّا یُزِیلَ القَلب عَن مُستَقَرِّها                                                                وَ یَترُکُ زَندَ الغَیظِ فی‏الصَّدرِ وارِیا 

وقُوفُ بَناتِ الوَحیِ عِندَ طَلِیقها                                                                    بِحالٍ بِها تَشجِینُ حَتّی الاَعادِیا(1) 

از مواردی که دل ما را از جا می‏کند و سینه را آتش می‏زند، ایستادن دختران وحی به حال اسارت، در نزد آزاد شده‏های خود با حالت و وضعیتی که دشمنان هم بر آنها اندوهگین شدند؛ است.»

یزید، بزرگان اهل شام و سفرای خارجی را دعوت کرده بود. آنگاه دستور داد که اسیران را وارد کنند. اهل مجلس به دختران و دودمان پیامبر نگاه می‏کردند، که تا دیروز در پسِ پرده عزّت و احترام قرار داشتند و بیگانه‏ای رخسار آنان را ندیده بود.

هنگامی که دعوت شدگان؛ بزرگواری، ارجمندی و حیای این خاندان را به خاطر آوردند، همه از شرم و خجالت چشم بر هم نهادند، ولی در آن جمع، مرد تنومند شامی، با چشمانی از حدقه درآمده به فاطمه دختر امام حسین(علیه‎السلام) می‏نگریست و با نگاه‏های آزمندانه خود می‏خواست او را ببلعد. فاطمه هراسان و لرزان به عمه‏اش زینب(سلام الله علیها) پناه برد.

مردک شامی برخاست و به یزید گفت: یا امیرالمؤمنین! این دوشیزه را به من ببخش! فاطمه در حالتی که از وحشت می‏لرزید، دامن عمه‏اش زینب را گرفت. زینب او را در آغوش گرفت و فرمود: «گمان دروغ بردی و فرومایگی کردی! نه تو چنین حقّی داری و نه یزید!»(2)

یك سال پس از استقرار امیرمؤمنان علی (علیه‎السلام) در كوفه، زنان و دختران مشتاق دانش، به آن حضرت پیام فرستادند و گفتند: ما شنیده‏ایم كه دختر شما حضرت زینب (علیهاالسلام) همانند مادرش فاطمه زهرا (علیهاالسلام) منبع سرشار دانش و داراى علوم و كمالات است. اگر اجازه دهید در صبح یكى از روزهاى عید به محضرش حاضر شده و از آن سرچشمه دانش بهره‏مند شویم .

حضرت على (علیه‎السلام) ضمن اشاره به تفسیر دیگرى از این آیه فرمود: دخترم! این حروف رمزى است در مصیبت‎هایى كه بر شما عترت پیامبر (صلى الله علیه و آله) وارد خواهد شد. سپس آن حضرت تمام مصائب كربلا را براى دخترش و حاضرین شرح داد.

حضرت زینب (علیهاالسلام) با شنیدن سخنان پدر متاثر شده و صداى ناله‏اش بلند گردید و فضاى جلسه قرآن تغییر کرد. (2)

پی‎نوشت‎ها:

1- ریاحین الشریعه، ج‏3، ص‏57 .

2- خصائص الزینبیه، ص‏27 .

تنظیم تبیان: گروه دین و اندیشه، هدهدی