احمد بن عبیدالله بن خاقان، چنان كه خواهد آمد، درباره امام حسن عسكرى (ع) گفته است : در سر من راى، هیچ یك از علویان را ندیدم و نشناختم كه بمانند حسن بن على بن محمد بن رضا (ع) باشد. و در آرامش و وقار و پارسایى و نجابت و بزرگوارى در نزد خاندانش و سلطان و تمام بنى‏هاشم نام كسى را بهتر از او نشنیدم. آنان وى را بر سالخوردگان خود مقدم مى‏داشتند و نیز همواره بر امیران و وزیران و نویسندگان مردم عامى و معمولى مقدم داشته مى‏شد. از هیچ یك از بنى‏هاشم و نیز امیران و نویسندگان و قاضیان و فقیهان و سایر مردمان درباره وى نپرسیدم جز آن كه پى‏بردم آن حضرت در نزد مردم در غایت تجلیل و تعظیم و در جایگاهى والا قرار دارد و همه درباره او به نیكى یاد مى‏كنند و او را بر اهل بیت و مشایخش مقدم مى‏دارند. هیچ كس از دوستان و دشمنان آن حضرت را ندیدم جز آن كه به نیكویى درباره آن حضرت سخن مى‏گفتند و او را مى‏ستودند.

همچنین پدر احمد بن عبیدالله در این باره گوید: اگر خلافت از خاندان بنى‏عباس بیرون شود هیچ كس از بنى‏هاشم را سزاوار خلافت نیست مگر حسن عسكرى (ع) . زیرا او با فضل و دانش و پارسایى و خویشتن‏دارى و زهد و عبادت و اخلاق پسندیده و نیكوییهایش استحقاق تصدى مقام خلافت را داراست.

امام حسن عسکری علیه السلام: «ان ابنی هو القائم من بعدی یجری فیه سنن الانبیاء: بالتعمیر و الغیبه حتی تقسو قلوب لطول الامد و لا یثبت علی‏القول به الا من کتب الله عز و جل فی قلبه الایمان و ایده بروح‏منه »

پس از من فرزندم قائم است و اوست که مانند پیامبران ، عمری‏دراز و غیبت‏خواهد داشت در غیبت طولانی او دلهایی تیره گردد .فقط کسانی در اعتقاد به او پای برجا خواهند ماند که خداوند عزو جل دل آنان را به فروغ ایمان ثابت و آنان را با مدد خویش‏موید گرداند .

امام حسن عسکری علیه السلام: « . . . لا ن طاعه آخرنا کطاعه اولنا و المنکر لا خرناکالمنکر لا ولنا اما ان لولدی غیبه یرتاب فیها الناس الا من‏عصمه الله عزوجل »

. . . فرمانبری از آخرین ما همچون‏فرمانبری از نخستین ماست و انکار آخرین ما بسان انکار نخستین‏ماست . هان که فرزند من غیبتی خواهد داشت که مردم در آن دچارتردید خواهند شد مگر آن کسی که خدای عز و جل حفظش کند ..

به عنوان نمونه باید به برخی از رویات اشاره کرد که سوال «محمد بن علی کاشانی‏» در موضوع توحید و پاسخ امام هادی(ع) رانقل کرده‏اند و این غیر از ارتباطاتی است که در مورد اخذ وجوهات شرعی انجام می‏گرفته است.

در مکتب امام هادی(ع) به نکات زیر برمی‏خوریم: 1 - اصالت قرآن 2 - نشر کلام شیعی 3 - نشر فرهنگ دعا و زیارت

 4 - برخورد قاطع با دشمن عقیدتی و سیاسی

امام(ع) در جواب نامه‏ای که از «جبر و تفویض‏» سؤال شده است جایگاه قرآن و اصالت آن را این گونه بیان می‏دارد: «بدانید - خدایتان رحمت کند - که ما در روایت و اخبار بسیاری که وارد شده نگریستیم و چنین یافتیم که آنچه همه فرق اسلام که خدا را می‏شناسند نقل کرده‏اند از دو گونه خارج نیست  1 - یا حق است که باید پذیرفت  2 - یا باطل است که باید رد کرد.

و امت همه اتفاق دارند که «قرآن‏» نزد همه فرقه‏های اسلام حق است. همگی به حقانیت آن اعتراف دارند و در این مساله به حقیقت رسیده و حق را یافته‏اند چون پیغمبر(ص) فرموده: «امت من همه با هم گمراه نشوند» و خبر داده که «آنچه مورد اجماع امت باشد حق است به شرط اینکه هیچ اختلافی درمیان نباشد» و قرآن حق است و درباره نزول آن از جانب خدا و درستی‏اش اختلافی نیست. پس اگر حدیثی مورد تصدیق و تایید قرآن بود و جمعی از امت منکر شدند به ناچار باید دست از انکار بکشند و بدان اقرار کنند به حکم اینکه همه صحت قرآن را پذیرفته‏اند. و اگر به جحد و انکار ادامه دهند محکوم به خروج از دین‏اند. آن‏گاه نخسین خبری را که مورد تصدیق قرآن کریم است آورده و قرآن را بر صحت آن گواهی گرفته است و آن حدیث جز حدیث «ثقلین‏» نیست که با آیه‏«انما ولیکم الله‏» راست می آید»

روایت است از اسماعیل بن علی که بر سر راه ابومحمد عسکری علیه‏السلام بنشستم. پس چون وی به نزدیک من رسید، پسِ او باز رفتم و شکایت کردم از درویشی و سوگند خوردم که مرا یک درم نیست و نه چاشت و نه شام. وی گفت: سوگند به دروغ می‏خوری و تو دویست دینار در زیر خاک کرده‏ای و این نه برای آن می‏گویم که تورا چیزی ندهم. ای غلام! آنچه با تو ست بدو ده. پس غلام او صد دینار به من داد. پس وی روی به من کرد و گفت: تو آن دینارها که در زیر خاک کردی باز نیابی در وقتی که بدان سخت محتاج باشی. پس آنچه مرا بخشید، نفقه کردم و مضطرب شدم و چیزی دیگر نبود که نفقه کنم. آن جایگاه که زر در خاک کرده بودم، بنگریستم، هیچ نبود و پسر عموی من آن را دانسته بود و همه را برگرفته و بگریخته و هیچ از آن به دست من نیامد.

کمک به نیازمندان غیرخودی

جوانمردی اهل‏بیت علیهم‏السلام تا آن اندازه بود که علاوه بر پیروان خود، حتی به محرومان و نیازمندان مخالف خود نیز کمک می‏کردند. محمّد بن علی بن ابراهیم بن موسی بن جعفر علیه‏السلام گفته است: زمانی به تهی‏دستی مبتلا شدم و زندگی برایم بسیار سخت شد. در این حال بودم که روزی پدرم گفت: نزد حضرت عسکری علیه‏السلام برویم؛ زیرا مردم او را به جوانمردی و کرم توصیف می‏کنند. محمّد می‏گوید به پدرم گفتم: او را می‏شناسی؟ گفت: نه! راه که می‏رفتیم، پدرم گفت: کاش حضرت عسکری علیه‏السلام پانصدر درهم برای من بدهد تادویست درهم آن را صرف پوشاک و دویست درهم را صرف پرداخت بدهی‏ها و صد درهم دیگر را هم برای مخارج زندگی به مصرف برسانیم. من هم با خودم گفتم: کاش سیصد درهم نیز به من می‏دادند تا صد درهم را برای پوشاک و صد درهم را برای مخارج زندگی و با صد درهم دیگر مرکبی تهیه می‏کردم! وقتی به حضور امام عسکری علیه‏السلام ، رسیدیم، از پدرم پرسیدند چرا تاکنون نزدما نیامده‏ای؟ پدرم عرض کرد با این وضع خجالت می‏کشیدم خدمت برسم محمد می‏گوید: وقتی خواستیم مرخص شویم، همان مقدار پول که آروزیش را داشتیم، حضرت به ما دادند... به پدرم که «واقفی» بود و امامت حضرت عسکری علیه‏السلام را قبول نداشت گفتم آیا دلیلی روشن‏تر از این برای امامت حضرت عسکری علیه‏السلام می‏خواهی؟ علی بن ابراهیم گفت، این آیینی است که من به آن‏عادت کردم و مثل گذشته «واقفی» ماند، اما امام علیه‏السلام با این حال، از بخشیدن مال به او خودداری نفرمود.

... پایان روز بود و مفضل در "روضه"، میان قبر و منبر رسول خدا نشسته بود. "ابن ابی العوجاء" و دوستش مشغول گفتگو بودند و مفضل حرفهای آنان را می‌شنید تا آنكه صحبت آنان به اینجا رسید كه ابن ابی العوجاء ‏گفت: هیچ پردازش، تدبیر و تقدیری نبوده و آفرینش، صانع و تدبیرگری ندارد، بلكه همه ‏چیز خود به خود و بدون تدبیرِ مدبری پدید آمده و دنیا همیشه چنین بوده و چنین خواهد ‏بود. مفضل سخت از این سخن برآشفت ولی توان مقابله‌ی علمی با آن را نداشت و همین باعث شد تا به سراغ امام صادق -كه سلام و درود خدا برو باد- برود...

اى مفضل! بنگر كه چگونه خداوند تقدست اسمائه به آدمى نعمت نطق عطا كرد و او می‌تواند با این نیرو آنچه را كه در نهان و قلب دارد باز گوید و اندیشه‌اش را بیان نماید و از درون مردم آگاه شود؟ اگر این توان نطق در او نبود، هر آینه به یك حیوان چهارپا می‌مانست كه نتواند دیگران را از درون و اندیشه‌هاى خود آگاه سازد و نه از ما فى الضمیر دیگران باخبر شود. قدرت كتابت و نوشتن نیز اینگونه (با اهمیت و) مخصوص انسان است.

با نوشتن، اخبار گذشتگان براى حاضران و اخبار حاضران براى آیندگان حفظ و منتقل می‌شود.

با نوشتن، دانشها و علوم و آداب مختلف در قالب نوشته‌ها و كتابها جاودان و ماندگار می‌مانند.

با نوشتن، حساب و كتاب و روابط بین انسانها در معاملات ثبت می‌شود.