عارفانه ‌ها و عاشقانه ‌های مرحوم میرزا اسماعیل دولابی

در مورد امام زمان(ع) در روایات آمده است كه: «یحكم بحكم داوود؛ با حكم حضرت داوود (ع) حكم می‌كند». حضرت داوود حكم غیبی صادر می‌كرد و به شواهد و ادلّه وابسته نبود. در زمان حضرت داوود شخص فقیری مدت‌ها از خداوند رزق حلالی می‌طلبید. روزی گاوی در خانة او را شكست و داخل شد. او هم بر این اساس كه دعایش مستجاب شده است گاو را سربرید و گوشت آن را كباب كرد و با خانواده اش خوردند.
صاحب گاو كه به دنبال گاوش می‌گشت فهمید كه آن شخص فقیر گاو را كشته و مصرف كرده است. او را نزد حضرت داوود برد و حضرت داوود از آن شخص فقیر علّت كارش را پرسید: او هم گفت من هفت سال بود كه دعا می‌كردم خدا رزق حلالی مرحمت كند، وقتی گاو در را شكست و داخل شد به خود گفتم دعایم مستجاب شده است؛ لذا آن را سر بریدم و با خانواده ام خوردیم.

حضرت داوود به صاحب گاو فرمود: «از شكایتت صرف نظر كن». صاحب گاو عصبانی شد و اعتراض كرد كه این چه نحو قضاوت كردن است. حضرت داوود به او فرمود: «علاوه بر آن، نصف دارائی ات را هم به او بده». صاحب گاو هم به شدت برآشفت. حضرت داوود فرمود: «تمام دارائی ات را به او بده». در بین مردم در اثر این حكم سر و صدا بلند شد. حضرت داوود همراه با مردم بر سر قبر پدر كسی كه گاو را كشته بود، حاضر شد و او را زنده كرد و علت مرگش را از او جویا شد. او گفت: پدر این صاحب گاو، غلام من بود. او مرا كشت و تمام دارائی ام را هم تصاحب كرد. در نتیجه روشن شد علاوه بر اینكه تمام دارائی صاحب گاو متعلق به آن شخص فقیر است، خود صاحب گاو و فرزندانش هم بچه‌های غلام پدر او هستند و متعلق به او می‌باشند، امام زمان(ع) هم این گونه حكم می‌كند.
٭ مصباح الهدی؛ مجموعه جلسات مرحوم دولابی

ماهنامه موعود شماره 106

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 15 دی 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

روزنه‌ای به حیات طیبه

اشاره:
در متون دینی ما باب وسیعی دربارة آثار اعمال گشوده شده كه شناخت آنها میزان مناسبی برای سنجش اعمال و انگیزة خوبی برای عمل خواهد بود گاهی برخی افراد، مدّتی را در سیر عبادت و عمل به احكام شریعت سپری كرده‌اند. ولی درون و باطن آنها متأثر از آن اعمال نبوده است؛ حال آنكه میزان سعادت و شقاوت، درون انسان است. به راستی چه كنیم كه اعمال ما هر چه اندك باشد، بالاترین اثربخشی را داشته باشد. جناب حجت‌الاسلام و المسلمین جعفر ناصری، كلید اثربخشی اعمال را در مقالة حاضر برای ما ارائه خواهند كرد.

«حكمت عملی» یكی از شاخه‌های علوم، بلكه اصل و ریشة همة علوم است كه در بعضی از كتب به خوبی از آن تعریف شده است. نظر برخی مانند شیخ داوود انطاكی ـ حكیم شیعی مذهب ـ دربارة علم این است كه «علم، عبارت از نقش بستن (انتقاش) صورت علم در قوای عقل و نفس است»1 كلمة «انتقاش» را عمداً آورده است و مقصود این است كه تأثیر آن «معلوم» در قوای عقل و ذهن، باید به صورت انتقاش باشد و فایدة حكمت عملی را می‌گوید: «و فایده‌اش این است كه هر انسانی را ارتقا بدهد و قوه و استعداد او را شكوفا كند و هر انسانی را از قوه به فعل برساند و نواقص نفسانی او را تكمیل و تتمیم كند و همه را به كمال برساند؛ منتها در حدّ استعداد بشری كه در هر كسی متفاوت است».

تمام برداشت‌ها، توجیه‌ها و تفسیرهایی كه الآن در قضایای معنوی هست، نگرش كسی است كه از بیرون به قضایا نگاه می‌كند. انسان زمانی به آثار عملی و نتایج دقیق معنوی می‌رسد كه بر اثر عمل صالح، «حیات» نصیبش بشود. بدون حیات طیّبه، انسان چیزی درك نمی‌كند. ممكن است صفات خوبی داشته باشد، ولی این صفات خوب گاهی در بین كفّار هم هست. ما دنبال مسئلة دیگری هستیم. قرآن می‌فرماید: «من عمل صالحاً من ذَكرٍ أو أُنثی و هو مؤمنٌ فلنحیینّه حیوةً طیّبةً؛ هر مرد یا زن مؤمنی را كه كار شایسته انجام دهد، به وسیلة حیات طیبه زنده می‌گردانیم».2 بعد از عمل صالح، ایمان و حیات قلب، عالم برای ما فرق خواهد كرد. یك نمونه و مصداق از مصادیق عمل صالح كه حیات‌آور است اقامة نماز می‌باشد. همة ما نماز می‌خوانیم، رسول خدا و اهل بیت(ع) و اولیای الهی هم نماز می‌خواندند، ولی نماز آنها چگونه بوده؟ معراج بوده، «قربان كلّ تقیٍ»3 بوده، «تنهی عن الفحشاء و المنكر»4 بوده است. نماز روحشان را سبك می‌كرد و پرواز می‌داد. از قول حاج آقا رحیم ارباب(ره) نوشته شده كه «مرحوم آخوند كاشی مشغول عبادت و نماز بود و حال جذبه‌ای به آخوند دست داده بود و من (مرحوم ارباب) كه در حال پختن غذا بودم، چشمم به آخوند كاشی بود و حال او مرا هم تحت تأثیر قرار داد و حال جذبه‌ای به من دست داد و مرا از خودم و از كاری كه انجام می‌دادم، فارغ و غافل كرد؛ به طوری كه غذا سوخت و دود تمام اتاق را گرفت و من اصلاً متوجه نشدم». به هر حال، در حال نماز به ایشان نوعی جذبه دست می‌داده ـ نوع این حالات معنوی از نماز شروع می‌شده ـ البته بیان كردن این مطلب برای عامّه مردم یا بعضی جوان‌های خام صحیح نیست؛ چون گاهی برخی نفوس كپی‌برداری می‌كنند و حالات مصنوعی و تقلیدی در ایشان ایجاد می‌شود. تنها چیزی كه باید بدانیم، این است كه اینها حالات اولیای خداست و فقط برای دانستن این نكته است كه چنین قضایایی ممكن است باشد. نمازهای مرحوم آیت‌الله العظمی اراكی طولانی بود و بعضی از دوستان ایشان كه با ایشان در این زمینه‌ها ارتباط داشتند می‌فرمودند: «بعد از نماز حال غیرعادی در چهره‌شان معلوم بود».

عمل صالح، حیات طیّبه می‌آورد. همة مشكل ما این است كه در صدد تحصیل حیات طیّبه نیستیم. به دنبال عمل صالح هستیم و آن را انجام می‌دهیم. امّا عمل صالح شرایط دارد كه وقتی شرایطش جمع شد، آن وقت حیات طیّبه نصیب می‌شود. بعد از حیات طیّبه، دیگر نماز فراتر از خواندن می‌شود و می‌توان آن را «اقامه» كرد. همة ارزش معنوی بشری، پس از این حیات طیّبه است. اگر عملی مثل نماز بخواهد به برزخ (حقیقت عالم) منتقل بشود، اگر حیات قلب پشتوانه‌اش نباشد، فقط لفظی است كه از حنجره بیرون آمده. از طرفی در تجسّم عمل تردید نیست. اگر چشم انسان باز بشود، چه بسا تبدیل شدن هر عملی را بفهمد. تعبیر من این است كه بین ما و عالم غیب كانال هوشمندی قرار دارد كه می‌داند چگونه عمل را تبدیل كند. گاهی شخص حمد و سوره‌ای را برای اموات می‌خواند، امّا میّت با میّت، خواننده با خواننده، عمل با عمل، فرق دارد. یكی از علما در خواب، مرحوم بیدآبادی را دیده بود كه از مقبره‌شان بیرون آمده‌اند و متحیّرند. پرسیده بود اینجا چه می‌كنید؟ مرحوم بیدآبادی فرموده بود كه «آقا امام زمان(ع) آمدند از اینجا رد شوند، حمد و سوره‌ای برای اموات تخت فولاد خواندند، آمده‌ام تا بهره‌ام را بگیرم». یك وقت، حمد و سوره‌ای را آقا امام زمان(ع) می‌خوانند و نصیب وافری به آقا محمد بیدآبادی كه خودش عارف بزرگی بوده هم می‌رسد زیرا این بستگی به حیات قلب دارد. تا قلب انسان حیات پیدا نكند، چیز ارزشمندی تحویل عالم غیب داده نمی‌شود. البته این سخنان نباید دل‌سردی و زدگی بیاورد، این راهی است كه باید رفت و باید روشن شد.

نوشته شده در تاریخ شنبه 16 آبان 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

مساجد را حزبی نکنید!

اشاره:

آنچه می خوانید بخش دوم مشروح سخنان استاد حجت الاسلام و المسلمین قرائتی است که پیرامون موضوع "عوامل اجتماعی ایجاد انگیزه" در جلسه درسهایی از قرآن، به تاریخ 30/07/88 ایراد شده است:

قرائتی

بهره‌گیری از روحیه‌ی تعاون و همكاری

تعاون انگیزه را زیاد می‌كند. گاهی وقت‌ها آدم پولش كم است، می‌گویند: عید قربان گوسفند بكش. بعد می‌گوید: گوسفند گران است پول نداری؟ بیست نفر جمع شوید، یكی یك مبلغ بگذارید بیست نفری یك گوسفند بكشید. قربانی شریكی مگر نمی‌شود؟ اصلاً فقیرها هم می‌توانند شریك شوند. قرآن یك آیه دارد می‌گوید كه كشتی كه حضرت خضر سوراخ كرد، گفت كه: چرا كشتی را سوراخ می‌كنی؟ گفت: این كشتی «فَكانَتْ لِمَساكین‏» (كهف/79) مساكین، جمع «مسكین» یعنی فقیر. این كشتی را چند تا فقیر پول روی هم گذاشتند یك قایق گرفتند، از این كار می‌كنند. معلوم می شود فقیرها هم اگر پول‌هایشان را جمع كنند یك چیزی می‌شود. هیچ چیزی را كم ندانید. تعاون خیلی كارها را حل می‌كند.

حدیث داریم هركس پستی را اشغال كند، بین خودش و خدا بداند یك نفر از او لایق‌تر است، پستش را نگه دارد، خیانت كرده به خدا و به رسول خدا، و به همه‌ی مؤمنین.

ما جوان كه بودیم طلبه های تهرانی یكی از شهرها، یك جلسه‌ای داشتند. یك شب هم من جلسه‌ی آنها رفتم. تهرانی نبودم ولی حالا رفتم ببینم چه می‌كنند؟ دیدم اینها برنامه‌ای دارند كه می‌گویند: امسال فلانی داماد ‌می‌شود. همه‌ی طلبه‌ها كمك كنید، فعلاً دامادی این را حل كنیم. مثل یك ماشینی كه در جوی می‌افتد، همه‌ی ماشین‌هایی كه سوار هستند پیاده می‌شوند، ماشین این را بالا می‌كشند. ابوی مرا هم خدا رحمتش كند در بازار كاشان، می گفت: یك عده تجّار تصمیم گرفتیم، هرروزی هركس بدهكار است همه بسیج شویم طلب او را بدهیم. ولذا هیچ چكی برنگشت. سه‌شنبه ایشان بدهكار است، هركس هرچه پول دارد به ایشان بدهیم. چهارشنبه، پنج شنبه! ولذا می‌گفت: آبرویمان را حفظ كردیم. این تعاون خیلی حل می‌كند. یك جوان می‌خواهد داماد شود. عروس می‌گوید: آقا من لباس عروسی‌ام هست. در خدمت شما! او هم بگوید: من این كار را می‌كنم. ازدواج، شهرداری بگوید: سالنش را من می‌دهم. در هر شهری چهار تا سالن بسازند،این بار كرایه سالن را شهرداری حل كند. برای چه مجسّمه‌سازی می‌كنند؟ چهار تا از این مجسمّه‌ها را حذف كنند، یك سالن بسازند، جوان می‌خواهد داماد شود پول تالار ندهد. ‌گلش را شهرداری می‌تواند بدهد. تالارش را شهرداری می‌تواند بدهد. كمیته‌ی امداد یك كاری می‌تواند بكند. هر وزارتخانه یك كاری می‌تواند بكند. مثلاً هر وزارتخانه‌ای یك سالنش را در اختیار پرسنلش بگذارد برای دامادی یا خودش یا یكی از پرسنلش، شاید هم این كارها باشد. هست یا نیست؟ هست. خوب مثلاً دولت این كار را بكند چه می‌شود؟ آقا بنده در نهضت سوادآموزی هستم، شد؟ 50 هزار تا خانم آموزشیار دارم. بعضی از اینها كه عروس می‌شوند، این خانم آموزشیار بگوید: آقا نهضت سواد آموزی سالن را در اختیار ما می‌گذارد. حالا این سالن اگر یك دو ساعت در آن بیایند یك شیرینی بخورند و جشنی و شام و ناهاری، كم كه نمی‌شود. دیگر من از پرسنل خودم یك باری را بردارم.

این تعاون مشكل را حل می‌كند. یك طناب را نمی‌شود پاره كرد. این طناب را نخ نخ كنیم هركسی یك نخی را پاره كند. جبهه كه پیروز شد به خاطر اینكه همه‌ی مردم كمك كردند. این روستا نان پخت. ان روستا نمی‌دانم آلوی خشك فرستاد. آن روستا آب لیمو گرفت. نمی‌دانم آن روستا قند خرد كرد. آن روستا عدس پاك كرد. یعنی همه‌ی ایران نخ شدند، دنبال این سوزن، این سوزن فرو رفت و دوخت. تعاون قصه را حل می‌كند. در مسكن و در خیلی از چیزها. انگیزه را زیاد می‌كند. حتی مسجدها اگر تعاونی اداره شود، راه می‌افتد.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 6 آبان 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

عبرت از گذشتگان

هشام بن سالم گوید: حضرت امام صادق(ع) در حدیثی كه در آن داستان حضرت داوود(ع) را ذكر می‌كند، فرمودند: حضرت داوود(ع) هنگامی كه «زبور» را تلاوت می‌كرد، كوه‌ها و سنگ‌ها و پرندگان، پاسخ وی را می‌دادند، وی روزی به كوهی رسید كه پیامبر عابدی به نام حزقیل(ع) در آنجا بود، چون آوای كوه‌ها و آواز درندگان و پرندگان را شنید، دانست كه وی داوود(ع) است. حضرت داوود(ع) به او گفت: «ای حزقیل اجازه می‌دهی كه به نزد تو بالا بیایم؟» حزقیل(ع) گفت: نه با شنیدن پاسخ منفی، حضرت داوود(ع) ناراحت شد و گریست.


خدای متعال به حزقیل(ع) وحی كرد كه داوود(ع) را سرزنش نكن و از من عافیت بخواه، گویند حزقیل دست داوود(ع) را گرفت و وی را به جانب خود بالا برد، حضرت داوود به حزقیل(ع) گفت:

«ای حزقیل آیا هیچ گاه قصد گناه كرده‌ای؟» حزقیل(ع) گفت: نه. داوود(ع) گفت: «آیا از این عبادتِ خداوند تو را عُجبی رسیده است؟» حزقیل گفت: نه. داوود گفت: «آیا دل به دنیا داده‌ای و شهوات و لذّات دنیا را دوست داشته‌ای؟» حزقیل گفت: «آری، گاهی بر دلم راه یافته است!»

داوود(ع) گفت: «وقتی چنین حالتی پیدا می‌شود چه می‌كنی؟»

حزقیل(ع) گفت: «من به این درّه می‌روم و از آنچه در آن است عبرت می‌گیرم».

حضرت داوود(ع) به آن درّه رفت و به ناگاه تختی از آهن دید كه جمجمه و استخوان‌های پوسیده‌ای بر آن و لوح آهنینی نیز آنجا بود كه نوشته‌ای داشت، داوود(ع) آن را خواند، بر آن نوشته بود:

«من، اَرْوَیِ بْنِ سَلَمْ هستم كه هزار سال پادشاهی كردم و هزار شهر ساختم و با هزار دوشیزه آمیزش كردم، آخر كارم این شد كه: خاك بسترم و سنگ بالِشم و كرم‌ها و مارها همسایگانم هستند! پس هر كه مرا بنگرد، به دنیا فریفته نشود».1

ماهنامه موعود شماره 99

پی‌نوشت‌ها:

٭ برگرفته از: گفت و شنود پیرامون موعود(ع)، ذبیح‌الله محسنی كبیر، ج 2، صص 37ـ38.
1. كمال‌الدّین عربی، ج 2، باب 46، ما جاء فی التّعمیر، ص 524.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 24 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

نخستین جرعه‌ها (منازل سیر و سلوک)

جعفر ناصری

رشد، کمال، خداجویی، پیوند با عالم غیب، طلب معارف، علاقه به شهود حقایق، حس و حالی است که همة انسان‌ها دارند؛ به ویژه مسلمانان که دینشان، دین تکامل و کمال است و کتابشان، کتاب معنویت، و تقوا و ارتقا و به خصوص شیعه که این سیر را در طول تاریخ، عاشقانه دنبال می‌کرده است. چرا نکنند که اسباب را جمع داشته‌اند؛ ایشان با یک دست، تمسک به کتاب کمال، یعنی قرآن آسمانی و با یک دست، تمسک به عروةالوثقای الهی، یعنی اهل بیت رسول خدا(ص) داشته‌اند که نقطة شروع عالم و خلق آنها هستند و نقطة پایان معارف و علوم و کمالات نیز، بازگشت خلق به سوی آنها است. شیعه، با حرکت به سوی کمال، قصد می‌کند تقرّب به امامان خویش؛ به ویژه امام هادی مهدی(ع) را.

این طریق کمال که جذابیت و حلاوت و لطافت بسیار داشته و طالب فراوان، باعث شده است مدعیان فراوان نیز داشته باشد. علاقة افراط‌گونة مردم از یک سو و فراوانی مدعیان از سوی دیگر، باعث شده است مسائل اخلاقی و معنوی در طول تاریخ، دچار نشیب و فرازها، چالش‌ها و احیاناً انحراف‌هایی بشود. دنبال کردن سیر اخلاق و معنویت در صدها سال گذشته و تأثیر حکومت‌ها و ادیان و گروه‌های بدعت‌گرا بر اخلاق و معنویت را به زمانی دیگر وامی‌گذاریم.

سوءاستفاده‌هایی که از این رشته معارف شده است، بحثی جدا و توفیقی سوا می‌طلبد. فعلاً باید مطلب را از نیاز امروز جامعة‌مان آغاز کنیم.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 24 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

خوف و رجاء

پاره‎ای از مفاهیم عام اخلاقی، عهده دار تنظیم موضع نفسانی انسان نسبت به عاقبت و پایان كار خویش است. شاخص ترین مفاهیمی كه در این باب مطرح اند، عبارتند از: خوف، رجا، یأس و قنوط و ایمنی از مكر خداوند. چون یأس و قنوط به عنوان آفتی برای «بیم و خوف» و ایمنی از مكر خداوند آسیبی برای «امید و رجاء» محسوب می گردند.
بیم
الف) مفهوم و ماهیت بیم: بیم یعنی احتمال بروز امری ناخوشایند برای انسان در آینده بر اساس نشانه های قطعی یا ظنّی
[1] كه به طور طبیعی، دردمندی و نگرانی را در پی خواهد داشت.[2] بنابراین «خوف و بیم» با «جُبن و ترس»‌تفاوت اساسی دارند؛ زیرا «جُبن» عبارت است از خودداری نفس از دفاع و انتقام و امثال آن در جایی كه اقدام به آن عقلاً و شرعاً مجاز و نیكو است.[3] عالمان اخلاق در یك تقسیم اولیه خوف را به دو نوع پسندیده و ناپسند تقسیم نموه اند. خوف ناپسند همان بیمناكی از غیر خداوند است و خوف پسندیده بیم از عذاب الهی، سرانجام بد و در واقع بیم از آثار و عواقب ناخوشایند اعمال و رفتار خویش است. موضوع بحث ما در این جا خوف پسندیده است.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

اعتدال و میانه روی

اعتدال از ریشه عدل، به معنی میانه گیری ما بین دو حالتِ یك چیز از نظر كمّی و كیفی و تناسب برقرار كردن میان آن دو است، چنانكه به روزها و شب های بهاری و پاییزی كه اندازه یكدیگرند، «اعتدال بهاری و پاییزی» گفته می شود.[1]
برگردان فارسی اعتدال «میانه روی»‌ است كه بر پرهیز از افراط و تفریط در هر كاری اطلاق می شود و واژه معادل عربی آن «اقتصاد» است كه در فرهنگ اسلامی كاربرد بیشتری دارد.
ضرورت اعتدال
نظام عالم بر اساس هندسه ای دقیق پی ریزی گشته است.
جهان چون چشم و گوش و خدو ابروست كه هر چیزی به جای خویش نیكوست
همه پدیده های عالم از بزرگترین كهكشان گرفته تا كوچكترین ذرات اتم، از قانون عادلانه خلقت كه «حقیقت» نامیده می شود ـ پیروی می كنند، به تعبیر امام علی ـ علیه السلام ـ :
«...بِالحَق قاَمَتِ السَّمواتُ وَ‌ الارْضُ فیما بَیْنَ العِبادِ»
[2]
آسمانها و زمین در میان بندگان، به حق برپا شده است.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

مقام دوستی كنندگان در راه خدا

روشن است كه دشمنی با این گروه ها نیز از مصداق های آشكار «بغض فی الله» می باشد.
مقام دوستی كنندگان در راه خدا
دوستی و دشمنی در راه خدا علاوه بر تنظیم زندگی انسان در این دنیا بر محور امر خدا، در واقع بذری است كه ثمره ارزشمند آن بیشتر در آن دنیا تجلی می كند.
رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرماید:
«یُنصَبُ لِطائفهٍ من النّاسِ كَراسیُّ حولَ العرشِ یَومَ القیامهِ وُجوُهُهُمْ كالقَمَرِ لیلَهَ البَدر یفزَعُ النّاسُ و لایفزَعونَ و یخافُ النّاسُ و لا یخافُونَ هُم اَولیاءُ اللهِ لا خوفٌ علَیهِم و لا هُم یحزَنونَ فَقیلَ مَنْ هُم یا رسول اللهِ؟
قال ـ صلی الله علیه و آله ـ هُمُ المتَحابّوُنَ فی الله»
[1]
در روز قیامت صندلی هایی در اطراف عرش الهی برای گروهی از مردم نصب می گردد. صورت آنان همانند ماه شب چهارده نورانی است. تمامی مردم اندوهگینند ولی آنان اندوهی ندارند. مردم می ترسند و آنان نمی ترسند. آنها اولیاء خدا هستند كه هیچ ترس و غمی ندارند. از رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ پرسیدند اینان چه كسانی هستند؟ فرمود: آنها كسانی هستند كه در راه خدا دوستی می كنند.

[1] . محجه البیضاء، ج 3، ص 286.
علی اصغر الهامی نیا ـ اصول اخلاقی اسلامی، ص 55

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

سكوت

جنبه مثبت و منفی زبان
نعمت زبان و بیان از ویژگی خاصی برخوردار است، لكن از این نكته نیز نباید غفلت كرد كه زبان دارای دو بُعد مثبت و منفی است و نمی توان گفت چون زبان نعمت عظمای الهی است پس باید هر چه بیشتر آن را به كار انداخت و بدون حساب هر سخنی را بر زبان جاری ساخت بلكه باید در موارد ضروری و مفید از آن بهره برداری كرد.
سخن، بهترین عبادت و زشت ترین معصیت
حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمود:
...و در میان عبادات و طاعاتی كه از اعضاء و جوارح انسان سر می زند عبادتی كم زحمت تر و كم مؤنه تر و در عین حال گرانبهاتر نزد خدا از سخن وجود ندارد البته در صورتی كه كلام برای رضای خدا و به قصد بیان رحمت و گسترش نعمتهای او باشد، زیرا بر همه مشهود است كه خداوند میان خود و پیامبرانش جهت كشف اسرار و بیان حقایق و اظهار علوم پنهانی خود چیزی را جز كلام واسطه قرار نداده و وحی و تفهیم مطالب به وسیله كلام صورت گرفته است، چنانكه میان پیامبران و مردم نیز وسیله ای جز سخن برای ابلاغ رسالت وجود ندارد. از اینجا روشن می شود كه سخن بهترین وسیله و ظریف ترین عبادت است و همچنین هیچ گناهی نزد خداوند سنگین تر و به كیفر نزدیكتر و پیش مردم نكوهیده‎تر و ناراحت كننده تر از سخن نیست.
[1]

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

نمازشب و نوافل

نمازهای مستحبی زیاد است و آنها را «نافله» گویند و بین نمازهای مستحبی به خواندن نافله های شبانه روز بیشتر شفارش شده و آنها در غیر روز جمعه، سی و چهار ركعتند كه هشت ركعت آن نافله ظهر و هشت ركعت نافله عصر و چهار ركعت نافله مغرب و دو ركعت نافله عشا[1] و یازده ركعت نافله شب و دو ركعت نافله صبح می باشد.[2]
تأكید بر نافله ها
در اسلام تأكید فراوانی بر انجام نمازهای مستحبی شده و ثواب های زیادی نیز برای آن منظور گردیده است كه شمارش آنها، از حوصله درس خارج است. در اینجا تنها به ذكر یك روایت تبرّك می جوییم: رسول اكرم ـ صلی الله علیه و اله ـ فرمود:
«إنّ للقلوب إقبالاً‌ و إدباراً فإذا أقبلت فتنفّلوا و إذا أدبرت فعلیكم بالفریضه»
[3]
دلها را آمادگی و بی رغبتی است؛ هرگاه آمادگی داشتند، نافله بخوانید و اگر بی رغبتی نشان دادند برشما باد كه بر نماز واجب بسنده كنید.
فلسفه نوافل
می دانیم كه هر كار مستحبی اعم از نماز و غیر آن، عملی است كه برای استحباب آن از سوی شرع حكمتی وجود دارد و داوطلبانه، به دلخواه شخص انجام می گیرد كه در این صورت پاداش نیكو دارد و اگر هم انجام ندهد، عقاب و عذابی در كارنیست. در اینجا این سؤال پیش می آید كه فلسفه و علت تشریع كارهای مستحب از جمله نمازهای نافله چیست؟ در پاسخ گوییم چنین كاری دو علّت مهم و اساسی داشته است:

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()