تبلیغات
مذهبی فرهنگی - مطالب معارف اسلامی

مقام دوستی كنندگان در راه خدا

روشن است كه دشمنی با این گروه ها نیز از مصداق های آشكار «بغض فی الله» می باشد.
مقام دوستی كنندگان در راه خدا
دوستی و دشمنی در راه خدا علاوه بر تنظیم زندگی انسان در این دنیا بر محور امر خدا، در واقع بذری است كه ثمره ارزشمند آن بیشتر در آن دنیا تجلی می كند.
رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرماید:
«یُنصَبُ لِطائفهٍ من النّاسِ كَراسیُّ حولَ العرشِ یَومَ القیامهِ وُجوُهُهُمْ كالقَمَرِ لیلَهَ البَدر یفزَعُ النّاسُ و لایفزَعونَ و یخافُ النّاسُ و لا یخافُونَ هُم اَولیاءُ اللهِ لا خوفٌ علَیهِم و لا هُم یحزَنونَ فَقیلَ مَنْ هُم یا رسول اللهِ؟
قال ـ صلی الله علیه و آله ـ هُمُ المتَحابّوُنَ فی الله»
[1]
در روز قیامت صندلی هایی در اطراف عرش الهی برای گروهی از مردم نصب می گردد. صورت آنان همانند ماه شب چهارده نورانی است. تمامی مردم اندوهگینند ولی آنان اندوهی ندارند. مردم می ترسند و آنان نمی ترسند. آنها اولیاء خدا هستند كه هیچ ترس و غمی ندارند. از رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ پرسیدند اینان چه كسانی هستند؟ فرمود: آنها كسانی هستند كه در راه خدا دوستی می كنند.

[1] . محجه البیضاء، ج 3، ص 286.
علی اصغر الهامی نیا ـ اصول اخلاقی اسلامی، ص 55

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

سكوت

جنبه مثبت و منفی زبان
نعمت زبان و بیان از ویژگی خاصی برخوردار است، لكن از این نكته نیز نباید غفلت كرد كه زبان دارای دو بُعد مثبت و منفی است و نمی توان گفت چون زبان نعمت عظمای الهی است پس باید هر چه بیشتر آن را به كار انداخت و بدون حساب هر سخنی را بر زبان جاری ساخت بلكه باید در موارد ضروری و مفید از آن بهره برداری كرد.
سخن، بهترین عبادت و زشت ترین معصیت
حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمود:
...و در میان عبادات و طاعاتی كه از اعضاء و جوارح انسان سر می زند عبادتی كم زحمت تر و كم مؤنه تر و در عین حال گرانبهاتر نزد خدا از سخن وجود ندارد البته در صورتی كه كلام برای رضای خدا و به قصد بیان رحمت و گسترش نعمتهای او باشد، زیرا بر همه مشهود است كه خداوند میان خود و پیامبرانش جهت كشف اسرار و بیان حقایق و اظهار علوم پنهانی خود چیزی را جز كلام واسطه قرار نداده و وحی و تفهیم مطالب به وسیله كلام صورت گرفته است، چنانكه میان پیامبران و مردم نیز وسیله ای جز سخن برای ابلاغ رسالت وجود ندارد. از اینجا روشن می شود كه سخن بهترین وسیله و ظریف ترین عبادت است و همچنین هیچ گناهی نزد خداوند سنگین تر و به كیفر نزدیكتر و پیش مردم نكوهیده‎تر و ناراحت كننده تر از سخن نیست.
[1]

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

نمازشب و نوافل

نمازهای مستحبی زیاد است و آنها را «نافله» گویند و بین نمازهای مستحبی به خواندن نافله های شبانه روز بیشتر شفارش شده و آنها در غیر روز جمعه، سی و چهار ركعتند كه هشت ركعت آن نافله ظهر و هشت ركعت نافله عصر و چهار ركعت نافله مغرب و دو ركعت نافله عشا[1] و یازده ركعت نافله شب و دو ركعت نافله صبح می باشد.[2]
تأكید بر نافله ها
در اسلام تأكید فراوانی بر انجام نمازهای مستحبی شده و ثواب های زیادی نیز برای آن منظور گردیده است كه شمارش آنها، از حوصله درس خارج است. در اینجا تنها به ذكر یك روایت تبرّك می جوییم: رسول اكرم ـ صلی الله علیه و اله ـ فرمود:
«إنّ للقلوب إقبالاً‌ و إدباراً فإذا أقبلت فتنفّلوا و إذا أدبرت فعلیكم بالفریضه»
[3]
دلها را آمادگی و بی رغبتی است؛ هرگاه آمادگی داشتند، نافله بخوانید و اگر بی رغبتی نشان دادند برشما باد كه بر نماز واجب بسنده كنید.
فلسفه نوافل
می دانیم كه هر كار مستحبی اعم از نماز و غیر آن، عملی است كه برای استحباب آن از سوی شرع حكمتی وجود دارد و داوطلبانه، به دلخواه شخص انجام می گیرد كه در این صورت پاداش نیكو دارد و اگر هم انجام ندهد، عقاب و عذابی در كارنیست. در اینجا این سؤال پیش می آید كه فلسفه و علت تشریع كارهای مستحب از جمله نمازهای نافله چیست؟ در پاسخ گوییم چنین كاری دو علّت مهم و اساسی داشته است:

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

شجاعت و شهامت

شجاعت فضیلتی مهم است، به گونه ای كه قرآن شریف آن را اساس حكومت الهی دانسته و آن را مورد محبت و عنایت خاص قرار داده است:
... ان الله اصطفه علیكم و زاده بسطه فی العلم و الجسم...
[1].
... به درستی كه خدا او را بر شما برگزید و در دانش و توانایی او را فزونی بخشید... .
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ أَذِلَّه عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّه عَلَى الْكافِرِینَ یُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ لا یَخافُونَ لَوْمَهَ لائِمٍ... .
[2]
ای گروهی كه ایمان آورده اید، هر كه از شما از دین خود مرتد شود به زودی خدا قومی را كه دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست می دارند و نسبت به مؤمنان سرافكنده و فروتن، و نسبت به كافران سرافراز و مقتدرند، به نصرت اسلام برمی انگیزد كه در راه خدا جهاد كنند و در راه دین از نكوهش و ملامت احدی باك ندارند... .
إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ
[3]
البته خدا آن مؤمنان را كه در صف جهاد مانند سد آهنین همدست و پایدارند، بسیار دوست می دارد.
به علاوه خداوند شجاعت را از صفات مؤمنین دانسته است.
مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ...
[4].
محمد فرستاده خداست و یاران و همراهانش بر كافران بسیار سخت و با یكدیگر بسیار مشفق و مهربانند...
تعریف شجاعت
معنای شجاعت، همانا قوت قلب است كه معنای آن طیف گسترده ای را شامل می شود. هر چه شدت آن بیشتر شود، ارزش و اهمیت آن بیشتر می شود.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

سلام و مصافحه

پیوند های اجتماعی، نیازمند«تحكیم» است.
استوار سازی این رشته ها با كلّی گویی به دست نمی آید. باید نمونه های عملی و مصداقهای خاصّ و روشن ارائه شود، تا مرزهای دوستی و پیوند های عاطفی استوار تر گردد و پایدار بماند. «سلام» و دست دادن یكی از این امور است.
سلام، چراغ سبز آشنایی است.
وقتی دو نفر به هم می رسند، نگاه ها كه به هم می افتد، چهره ها كه رو در رو قرار می گیرد، نخستین علامت صداقت و مودت و بر داری، «سلام دادن» است و در پی آن، دست دادن و«مصافحه».
دو نفر را تصور كنید كه به یكدیگر می رسند، آشنا و دوست هم هستند. در این برخورد، بهتر است نخستین كلامشان چه باشد؟ آیا مناسب تر از «سلام» چیزی سراغ دارید؟
مفهوم سلام
سلام، اطمینان دادن به طرف مقابل است كه: هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم، هم از جانب من آسوده باش و مطمئن، كه گزندی به تو نخواهد رسید. من خیر خواه تو هستم، نه بد خواه و كینه ورز و دشمن. سلام نوعی درود و تحیّت اسلامی است كه دو مسلمان به هم می گویند. این معنای شعار اسلامی سلام است.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

تفكر

«تفكّر» كه در لغت به معنای اندیشیدن است،[1] با تأمّل و تدّبر، هم معناست.[2] و در اصطلاح عبارت است از تشكیل دو مقدّمه (صغری و كبری) برای دستیابی به یك نتیجه. مثال: 1ـ آنچه پایدار است بر ناپایدار رجحان دارد.
2ـ آخرت پایدار و دنیا ناپایدار است.
پس: آخرت بر دنیا رجحان دارد.
[3]
رابطه عبادت و تفكّر
طرح بحث «تفكّر» در «اخلاق عبادی» به دو جهت است:
نخست اینكه تفكّر، خود، عبادتی بزرگ، بلكه از بهترین عبادتهاست، تا آنجا كه حضرت صادق ـ علیه السلام ـ فرمود:
«تفكر ساعه خیر من عباده سنه انما یتذكر اولوالألباب»
[4]
ساعتی اندیشه از سالی عبادت بهتر است. همانا تنها خردمندان درك می كنند.
امیر مؤمنان ـ علیه السلام ـ فرمود:
«التفكر فی ملكوت السموات و الأرض عباده المخلصین»
[5]
اندیشیدن در حقیقت آسمانها و زمین، پرستش مخلصان است.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

عبودیت و بندگی

برای پی بردن به تأثیر عبادت و نیایش در تهذیب نفوس و پرورش فضائل اخلاقی، قبل از هر چیز باید با مفهوم و حقیقت عبادت آشنا شد.
گرچه بحث درباره حقیقت عبادت سخنی مبسوط و گسترده را می طلبد و بزرگان در تفسیر و اخلاق و فقه و حدیث درباره ی آن سخن بسیار گفته اند، امّا در یك اشاره كوتاه چنین می توان گفت: برای یافتن حقیقت عبادت باید به واژه «عبد» و مفهوم آن كه ریشه ی اصلی عبادت است توجّه نمود.
«عبد» از نظر لغت به انسانی گفته می شود كه سر تا پا تعلّق به مولا و صاحب خود دارد؛ اراده اش تابع اراده ی او، و خواستش تابع خواست اوست؛ در برابر او خود را مالك چیزی نمی داند و در اطاعت او سستی به خود راه نمی دهد.
بنابراین عبودیّت اظهار آخرین درجه ی خضوع در برابر كسی است كه همه چیز از ناحیه ی او است و به خوبی می توان نتیجه گرفت كه تنها كسی می تواند «معبود» باشد كه نهایت انعام و اكرام را كرده است و او كسی جز خدا نیست!
به تعبیر دیگر، و از بُعد دیگر «عبودیّت» نهایت اوج تكامل روح یك انسان و قرب او به خداست، و عبودیّت تسلیم مطلق در برابر ذات پاك اوست؛ عبادت تنها ركوع و سجود و قیام و قعود نیست، بلكه روح عبادت تسلیم بی قید و شرط در برابر كمال مطلق و ذات بی مثالی است كه از هر عیب و نقص مبرّاست.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

قرض الحسنه

یكی از اصل های مهمّ اسلامی، اصل قرض الحسنه (وام دادن بدون سود) می باشد كه در قرآن و زندگی امامان ـ علیهم السلام ـ اهتمام بسیاری به آن داده شده است. برای روشن شدن مطلب، لازم است در این راستا سه مطلب را مورد بررسی قرار دهیم:
1. معنی قرض الحسنه.
2. قرض الحسنه در قرآن.
3. اهتمام امامان به قرض الحسنه.
معنی قرض الحسنه
واژه «قرض» در ریشه لغوی به معنی بریدن است. از این رو عرب به قیچی كه برّنده است، مقراض می گویند. استعمال این واژه در وام بدون بهره، از این رو كه انسان وقتی می تواند به چنین كار نیكی توفیق یابد كه دلبستگی به مال و ثروت را از خود ببرّد و قطع كند، وگرنه به چنین توفیقی نخواهد رسید. و معنی دیگر بریدن این است كه قرض دهنده قسمتی از اموالش را جدا كرده و به قرض گیرنده می دهد.
لازم به تذكر است كه قرض دادن به قرض پول، منحصر نیست. بلكه شامل قرض كالاهای مختلف نیز می شود. مثلاً همسایه ای می خواهد عروسی كند و نیاز به فرش و ظرف دارد، شما به مدّت یك هفته یا یك ماه، مقداری ظرف و فرش به او قرض می دهید. این كار نیز قرض الحسنه است.

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

آب نیسان چیست؟

باران

 

همه اعمال و دعاها که فقط مربوط به ماههای قمری نیست ماههای دیگری هم هستند که اعمال مخصوصی دارند مثل ماه نیسان!

روزى جمعى از اصحاب نشسته بودند حضرت رسالت پناه‏ صلى الله علیه وآله و سلم داخل شد و بر ایشان سلام فرمود و ایشان جواب سلام گفتند پس حضرت صلی الله علیه و آله فرمود كه مى‏خواهید دوائى را كه جبرئیل به من یاد داده تا محتاج به دواى اطبّا نباشم، به شما یاد دهم؟

پس حضرت امیرالمؤمنین‏علیه السلام و سلمان و دیگران سؤال نمودند كه آن دوا چیست؟

حضرت رسول‏ صلى الله علیه وآله و سلم به حضرت امیرالمؤمنین ‏علیه السلام خطاب نمود و فرمود كه در ماه نیسان رومى آب باران مى‏گیرى و

هفتاد مرتبه سوره «فاتحة الكتاب» و

هفتاد مرتبه «آیةالكرسى» و

هفتاد مرتبه سوره «قُلْ یا اَیُّهَا الْكافِروُنَ» و

هفتاد مرتبه سوره «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلى‏» و

هفتاد مرتبه سوره «قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» وَ

هفتاد مرتبه سوره «قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» و

هفتاد مرتبه سوره «قُلْ هُوَاللَّهُ اَحَدٌ» و

هفتاد مرتبه «لااِلهَ اِلاَّ اللَّهُ» و

هفتاد مرتبه «اللَّهُ اَكْبَرُ» و

هفتاد مرتبه «اَللّهُمَّ صَلّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ» و

هفتاد مرتبه «سُبْحانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ للَّهِ‏ِ وَلا اِلهَ اِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ اَكْبَرُ» بر آن می خوانی وهفت روز (در برخی از روایات چهل روز آمده) در بامداد و شامگاه از آن آب مى‏آشامى.

نوشته شده در تاریخ شنبه 5 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()

سلسله مباحث اخلاقی آیت‌الله مصباح یزدی:

کدام دین؟ کدام اخلاق؟

آن چه پیش رو دارید گزیده‌ای از سخنان حضرت آیت الله مصباح یزدی(دامت بركاته) در دفتر مقام معظم رهبری است كه در تاریخ 26/01/88 ایراد کردده‌اند:

بسم الله الرحمن الرحیم

مسئله‌ای که امروز در مراکز علمی و دانشگاهی دنیا مطرح می‌شود و دست کم دو قرن است که ده‌ها کتاب در این زمینه نوشته شده، ارتباط اخلاق با دین است. در این مجال، مناسب است به اندازه‌ای که لازم است، در این‌باره صحبت کنیم.

ما وقتی می‌خواهیم درباره موضوعی بحث کنیم، باید در واژه‌هایی که در عنوان آن مسئله به کار می‌رود، دقت کنیم. به نظر می‌رسد این پرسش که چه رابطه‌ای بین اخلاق و دین است، پرسش ساده‌ای باشد؛ اما وقتی دقت کنیم، خواهیم دید این‌گونه نیست. درباره این مسئله، پرسش‌های دیگری نیز مطرح است: اخلاق یعنی چه؟ دین یعنی چه؟ کدام دین؟ کدام اخلاق؟ کدام نظریه اخلاقی و کدام مکتب اخلاقی؟

نوشته شده در تاریخ جمعه 4 اردیبهشت 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: معارف اسلامی،     | نظرات()