معرفی كتاب رسالـة الحقوق امام سجاد(ع)
رسالـة الحقوق از آثار جاودان، ماندگار، پر ارج و گرانمایه ای است که از سید الساجدین امام زین العابدین علی بن الحسین بن علیّ بن ابی طالب(ع) برای شیعیان به یادگار مانده است و همواره مورد توجه عالمان شیعه و عاشقان اهل بیت(ع) بوده و هست و اینک نیز، به یمن احیای آثار اهل بیت در جمهوری اسلامی، توجهی خاص به این رسالة شریف از سوی عام و خاص در میهن عزیز ما، مشاهده میشود.
عنوان: ترجمة رسالـة الحقوق امام سجّاد(ع)
مترجم: علی شیروانی
ناشر: دارالفكر
نوبت و سال چاپ: سوم 1386.
رسالـة الحقوق از آثار جاودان، ماندگار، پر ارج و گرانمایه ای است که از سیّد السّاجدین امام زین العابدین علی بن الحسین بن علیّ بن ابی طالب(ع) برای شیعیان به یادگار مانده است و همواره مورد توجّه عالمان شیعه و عاشقان اهل بیت(ع) بوده و هست و اینک نیز، به یُمن احیای آثار اهل بیت در جمهوری اسلامی، توجّهی خاص به این رسالة شریف از سوی عام و خاص در میهن عزیز ما، مشاهده میشود.
رسالـة الحقوق در منابع متعدّدی نقل شده است که قدیمی ترین آنها عبارتند از:
1. «تحف العقول»، اثر حسن بن علیّ بن حسین بن شعبه حرّانی؛
2. «من لا یحضره الفقیه»، اثر ابی جعفر محمّد بن علی بن حسین بابویه قمی ملقّب به شیخ صدوق؛
3. و «خصال» شیخ صدوق.
هر سه کتاب از منابع معتبر، مورد استناد و متداول میان شیعیان است.
امام سجّاد(ع) در مقدّمة رسالة حقوق خود در بیان مبانی و فلسفة حقوق در اسلام میفرماید:
«بدای، خدای رحمتت كند كه خداوند را بر تو حقوقی است كه در هر حركتی كه صورت دهی و هر سكونی كه بر آن بمانی و به هر مكانی كه درآیی و هر عضوی را كه بجنبانی و هر وسیلهای كه به كار گیری آن حقوق تو را فراگرفته است. [این حقوق همه در یك پایه نیست، بلكه] پارهای از آن مهمتر و بزرگتر از پارهای دیگر است. بزرگترین حقّی كه خدای متعال برای خویش بر تو واجب ساخته، حقّ الله است كه اصل و بنیان همة حقوق است و بقیة حقوق، جملگی شاخه برگهای آن است. آنگاه خداوند، حقوق تو را، از فرق سر تا نوك پایت، به تفاوت اعضای بدن تو بر خودت واجب كرده است».
امام چهارم شیعیان، پس از این مقدّمه به تبیین شاخههای مختلف حقوق میپردازد و آنها را به شرح زیر برمیشمارد:
1. حقّ خداوند؛ 2. حقّ انسان بر خود؛ 3. حقوق كارها [ی عبادی]؛ 4. حقوق پیشوایان؛ 5. حقوق رعیت؛ 6. حقوق خویشاوندی.
آن حضرت در ذیل هر از یك شاخههای حقوق، فروع مختلفی را بر میشمارند كه خلاصه آنها به شرح زیر است:
حقّ انسان بر خود، شامل: حقّ نفس، حقّ زبان، حقّ گوش، حقّ چشم، حقّ پا، حقّ دست، حقّ شكم و حقّ عورت.
حقّ صدقه و قربانی؛
حقوق پیشوایان، شامل: حقوق زیردست، حقّ متعلّم، حقّ همسر و حقّ مملوك.
حقّ خویشاوندی، شامل: حقّ مادر، حقّ پدر، حقّ فرزند و حقّ برادر.
دیگر صاحبان حق شامل: حقّ آزاد كنندة برده، حقّ بردة آزاد شده، حقّ نیكوكار، حقّ اذانگو، حقّ امام جماعت، حقّ همنشین، حقّ همسایه، حقّ همصحبت، حقّ شریك، حقّ مال و دارایی، حقّ طلبكار، حقّ معاشر، حقّ طرف مدّعی تو، حقّ كسی كه تو علیه او ادّعا داری، حقّ مشورت كننده، حقّ مشورت شونده، حقّ اندرزخواه، حقّ اندرزگو، حقّ سالخوردگان، حقّ خردسال، حقّ سائل، حقّ مسئول، حقّ شادكننده، حقّ كسی كه از او به تو بدی رسیده، حقّ همكیشان و حقّ اهل ذمّه.
مطالعه این كتاب را به همه كسانی كه نمیخواهند در روز رستاخیز با كوله باری از حقوق ادا نشدة مردم، محشور شوند، توصیه میكنیم.
ماهنامه موعود شماره 121
تبلیغات
تألیف: حسین قدیانی 






مدیر : 