مذهبی فرهنگی

از میان دانشمندانی که دراواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم ه . ق می‏زیسته‏اند، نام مبارک میرزای بزرگ شیرازی، مرجع بزرگ شیعه، بر تارک تاریخ می‏درخشد. آیت اللّه‏ سید میرزا محمدحسن حسینی شیرازی، معروف به «میرزای شیرازی» و «میرزای بزرگ»، دانشمندی بلند مرتبه و مجاهدی پرهیزکار است که یکی از بزرگ‏ترین جنبش‏های مذهبی علیه ظلم و فساد حاکم و استعمار در حال سیطره بر کشور اسلامی ایران را پایه گذاشت. شاید بتوان گفت که شاهْ بیت قصیده زندگی پربار میرزا ،تحریم تنباکو است، البته شخصیت آسمانی وفوق العاده این مرد بزرگ، در جای جای حیات طیّبه او هویداست و تحریم تنباکو، تنها جلوه‏ای از برکت‏های وجودی اوست.(1)

مردان بزرگی در این سرزمین آباد و آزاد داریم كه به آنان بنازیم!انسانهایی كه هركدام مدالی برای افتخار این مرز و بومند.

یكی از آن ستاره‌ها، شهاب درخشان آستان علم و دین، آیت خدا، شهاب الدین مرعشی نجفی است.

این مرد بزرگ عاشق كتاب و مدرسه بود. در طول عمر خود دو مدرسه به نامهای شهابیه و مهدیه ساخت.

اگر گذرت به قم افتاده باشد حتما كتابخانه‌ی ایشان را در اطراف حرم دیده‌ای. ایشان در این كتابخانه‌ حدود سیصد هزار كتاب را جمع‌آوری كرد كه بیش از 25 هزار آن نسخه‌ی خطی است.

این مرد بزرگ چنان یار مهربان خود، كتاب را دوست داشت كه وصیت كرد پس از رحلتش در همانجا، كنار كتابهایش به خاك سپرده شود.

برای شادی روح این مرد بزرگ و ابرمردان این سرای عزیز، از سلمان فارسی تا سلمان زمانه حضرت امام خمینی، و تمام آنانكه خون دل خویش را در سربلندی دین و میهن، نثار كردند، صلواتی ختم كنید و آنچه در پی برای پذیرایی شما مهیا شده را نظاره كنید.

حضرت امام خمینی (ره) یكی از شاگردانی است كه از محضرپرفیض این عالم بزرگ كسب توشه معرفت برگرفته است.

امام (ره) درباره چگونگی آشنایی خود با آیت الله شاه آبادی چنین می گوید:

«من پس از آنكه توسط یكی از منسوبین مرحوم شاه ‎آبادی با ایشان آشنا شدم، در مدرسه فیضیه ایشان را ملاقات كردم و یك مسأله عرفانی از ایشان پرسیدم. شروع كردند به گفتن: فهمیدم اهل كار است. به دنبال ایشان آمدم و اصرار می‎كردم كه با ایشان یك درس داشته باشم و ایشان در ابتدا قبول نمی‎كردند تا به گذر «عابدین» - یكی از محلات قم - رسیدیم و بالاخره ایشان كه فكر می‎كرد من فلسفه می‎خواهم قبول كردند.

ولی من به ایشان گفتم كه فلسفه خوانده‎ام و عرفان می‎خواهم و ایشان دوباره بنا را گذاشتند بر قبول نكردن و من باز هم اصرار كردم، تا بالاخره ایشان قبول كردند و من حدود هفت سال نزد ایشان فصوص و مفتاح الغیب خواندم.»

آیت الله شاه آبادی به امام علاقه زیادی داشت به گونه‎ای كه هر گاه می‎خواست او را صدا كند بدون آوردن پسوند یا پیشوندی همان گونه كه پدران فرزندان خود را صدا می‎كنند می‎فرمود:

روح الله! آری، او امام را روح خدا می‎دانست. البته علاقه امام هم به استادش بسیار زیاد بود تا آنجا كه هرگاه از ایشان نامی به میان می‎آورد می‎فرمود: روحی له الفداء، جانم فدای او باد! این مطلب در كتابهای امام (ره) بخصوص در كتابهای عرفانی ایشان كاملاً مشهود است.

منابع:

استادزاده ، ص 48 - 50؛ سیماى فرزانگان رضا مختارى ، ج 3، ص 87 - 88؛ آیة الله سبحانى در درس خارج اصول ؛ مصاحبه با آیة الله محمد شاه آبادى .

در سال 1292 ق. در محله حسین آباد اصفهان در خانه آیت الله میرزا محمد جواد بیدآبادی طفلی پا به عرصه‌ وجود نهاد كه او را «محمدعلی» نامیدند.

آیت الله بیدآبادی كه خود فقیهی وارسته بود به تربیت فرزندانش همت و توجّه فوق العاده‎ای داشت و به بركت همین تلاش، فرزندانش هر یك چون ستاره‎ای تابناك بر تارك حوزه‎های علمیه درخشیدند.

كلاس نور

محمد علی، مقدمات علوم را نزد پدر آموخت و آنگاه در كلاس درس برادر بزگترش (شیخ احمد مجتهد) كه یكی از اساتید معروف آن روز اصفهان بود حاضر شد و چون به دهمین بهار عمر قدم نهاد در درس آیت الله میرزا هاشم خوانساری (نویسنده كتاب مبانی الاصول) شركت نمود و معلم درس ریاضیات وی نیز آقا میرزا عبدالرزاق سرتیپ بود.

در سال 1304 ق. ناصرالدین شاه قاجار، آیت الله بیدآبادی را به همراه دو فرزندش محمد علی و علی محمد به ترهان تبعید كرد و محمدعلی میرزا حسن آشتیانی - كه خود از شاگردان بزرگ آیت الله شیخ مرتضی انصاری بود - شركت نمود و فطرت توحیدی و عشق به شناخت معارف الهی او را به درس فلسفه حكیم بزرگ میرزا ابوالحسن جلوه مشتاق ساخت.

میرزا محمدعلی نخستین سالهای بلوغ را پشت سر می‎گذاشت كه در كلاس درس عرفان نشست و آنگاه كه وارد هیجدهمین سال عمر خود شد در سال 1310 ق. به درجه اجتهاد نایل آمد.

او در سال 1312 ق. اولین و بهترین استاد خود یعنی پدر مهربانش را از دست داد ولی این حادثه تلخ نتوانست در روح او خللی ایجاد كند و به رغم مشكلات فراوان به تحصیل ادامه داد. وی حدود شانزده سال در تهران اقامت كرد و در این مدت علاوه بر تحصیل به تدریس اشتغال داشت.[1]

در نزدیکی منرل ایشان در خیابان امیر کبیر، دکتری بود به نام ایوب که برای دخترانش معلم موسیقی آورده بود و صدای موسیقی بلند بود، به گونه ای که از صدای آن ها، همسایه ها ناراحت بودند.

ایشان برای دکتر پیغام فرستاد و از او خواست که از این کار دست بردارد، اما دکتر جواب داده بود که من این کار را ترک نمی کنم و شما هر اقدامی که می خواهید بکنید.

مرحوم شاه آبادی تا روز جمعه صبر کردند و آن گاه در جلسه روز جمعه که در مسجد شاه سابق تشکیل  شده بود، به مردم گفتند:

« خوب است از این به بعد هر کس از این خیابان عبور می کند چون به مطب این دکتر رسید، داخل مطب شده  و سلام کند و آن گاه با خوشرویی از او بخواهد که آن عمل خلاف خود را ترک کند.»

از آن پس، هر کس از جلو مطب عبور می کرد، برای انجام وظیفه ی شرعی خود، داخل مطب می شد و سلام کرده،  موضوع را با زبان خوش در میان می گذاشت و خارج می شد.

چند روز به این منوال گذشت و دکتر هر روز با صدها مراجعه کننده مواجه می شد که همگی یک مطلب را به او  تذکر می داند. وی دید اگر بخواهد به لجاجت خود ادامه دهد، نه تنها باید مطب خود را تعطیل کند، بلکه مجبور است از آن خیابان هم کوچ کند.

از این رو دست از ایجاد مزاحمت برداشته، جلسه ی آموزش دخترانش را تعطیل کرد.

در یکی از روزها که ایشان به طرف مسجد در حرکت بود، دکتر ایوب را دید که به طرف او می آید.

وقتی نزدیک شد، از شدت خنده نمی توانست سلام کند، و بالاخره پس از سلام و احوال پرسی گفت: آقای شاه آبادی، با قدرت ملت کار را تمام کردی و من گمان می کردم شما به مراجع قانونی و محاکم قضایی مراجعه می کنید که من به سادگی می توانستم جواب آن ها را بدهم و هرگز درباره ی این روش مردمی نیندیشیده بودم.

منبع: کتاب عارف کامل