مذهبی فرهنگی

در ادامه بحثمان از روایت نوف بکالی كه بیان ویژگی‌های شیعیان از دیدگاه امیرالمؤمنین‌(ع) بود، به این جمله رسیدیم: « بَخَعُوا لِلَّهِ تَعَالَى بِطَاعَتِهِ وَ خَضَعُوا لَهُ بِعِبَادَتِهِ فَمَضَوْا غَاضِّینَ أَبْصَارَهُمْ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَاقِفِینَ أَسْمَاعَهُمْ عَلَى الْعِلْمِ بِدِینِهِمْ » در نهج‌البلاغه هم عبارتی آمده که از لحاظ مضمون شبیه به این است،1 ولی ما به همان روایت نوف تكیه مى‌كنیم؛ چون كامل‌تر و پرمحتواتر است.

تسلیم محض

حضرت مى‌فرمایند: آنان (شیعیان) کسانی هستند که در مقام اطاعت خدا تسلیم کامل هستند. در این فراز از واژه «بخع» استفاده کرده است. این کلمه هم به صورت لازم و هم متعدی استعمال مى‌شود. متعدی آن به معنای خراب کردن و کشتن است: در قرآن مى‌فرماید: «فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ»2 ، گویا مى‌خواهی خودت را از غصه این‌که چرا کفار ایمان نمى‌آورند، بكشی. «بَاخِعٌ نَّفْسَكَ » متعدی و به معنای کشتن و هلاک کردن است. ولی همین كلمه وقتی به صورت لازم استعمال مى‌شود، به معنای تسلیم مطلق است. در عربی برای كسی كه در مقابل دیگری هیچ نوع مقاومتی نشان ندهد، به طوری که اگر به او امر ‌کند، دقیقاً خواسته‌هایش را عمل کند و به طور كامل تسلیم فرمان او باشد از كلمه «بخع» استفاده مى‌شود.

ویژگی شیعیان اهل بیت این گونه است که وقتی به امر و نهی خداوند توجه پیدا مى‌کنند، در مقابل آن تسلیم محض هستند. یعنی، همین که بفهمند خدای متعال چه دوست دارد، آنان سعی مى‌کنند آن را به نیكویی انجام دهند و همین که بفهمند خدا از چه بیزار است، سعی مى‌کنند آن را ترک کنند. شیعیان در برابر اوامر خداوند هیچ مقاومتی از خود نشان نمى‌دهند.

ارسال به

دروغ ذاتاً كار فوق‎العاده ناپسندی است و بسیارى از مشكلات و بدبختى‎ها و نابسامانى‎هاى اجتماع كنونى ما بر اثر همین دروغ است. و در بعضى از فرمایشات ائمه اطهار(علیهم‎السلام)، دروغ، كلید سایر گناهان شمرده شده است!

متاسفانه در عرف امروز ما اینگونه جا افتاده که هر کی می‎خواهد دروغی بگوید آن را مصلحتی، نام‎گذاری می‎کند. غافل از این که در دین اسلام روی دروغ گفتن حساسیت خاصی دیده می‎شود تا جایی که حتی توصیه شده‎ایم که در مزاح و شوخی‎هایمان نیز دقت داشته باشیم که دروغ نگوییم .

ولى در عین حال در پاره‎اى از موارد استثنایى، پیش آمدهایى رخ مى‎دهد كه اگر انسان در آن جا راست بگوید فتنه و فساد بزرگى برپا مى‎شود. در حالى كه اگر راست نگوید آتش فتنه خاموش مى‎گردد. به عنوان مثال اگر بین دو نفر اختلاف شدیدى باشد و یكى از آنها پشت سر دیگرى بدگویى كند و ما هم بشنویم. اگر در برابر سؤالاتى كه از ما پرسیده مى‎شود؛ راست بگوییم و بدگویى‎هاى او را فاش كنیم، آتش فتنه‎اى برپا مى‎شود كه ممكن است تلفات و خسارات مهمى به بار آورد؛ بدیهى است در چنین موردى، راست گفتن كار غلطى است و هیچ عاقلى نمى‎تواند بگوید در چنین موردى هم باید راست گفت. این یك قانون مسلّم عقلى است كه هرگاه فساد چیزى از اصلاح آن بیشتر باشد، ما باید از آن دوری کنیم.

ارسال به