ایران بزرگ‌ترین جمعیّت شیعی جهان را داراست. امروزه 8/98 درصد مردم این سرزمین مسلمان‌اند كه 91 درصد را پیروان مذهب تشیّع تشكیل می‌دهند و پیروان مذهب اثنی‌عشری قریب به اتّفاق دارند. پیروان دیگر فرَق شیعه چندان زیاد نیستند و آمار دقیقی از آنان در دست نیست. پیروان مذاهب اسماعیلی در شهرهای قاین، گناباد، كرمان و محلّات، بیش از دیگر شهرها تجمّع دارند. 8/7 درصد پیروان اهل سنّت این كشور، بیشتر در شهرهای مرزی و در میان ایلات و عشایر زندگی می‌كنند.


ایران، تنها كشور اسلامی جهان است كه مذهب رسمی آن تشیع است و بزرگ‌ترین جمعیّت شیعی جهان را در بر دارد. این کشور با 1.648.195 كیلومتر مربع وسعت، شانزدهمین كشور جهان، در جنوب غربی آسیا میان مدارهای 25 تا 39 درجة عرض شمالی و 44 تا 63 درجة طول شرقی جای گرفته و جزو كشورهای خاورمیانه است. ایران از شمال با جمهوری تركمنستان، دریای مازندران، جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان (جمعاً 2013 كیلومتر آب و خشكی) هم‌مرز است؛ از شرق با افغانستان (945 كیلومتر) و پاكستان (978 كیلومتر) مرز خشكی دارد؛ از غرب با تركیه (486 كیلومتر) مرز خشكی و با عراق (1609 كیلومتر) مرز خشكی و آبی دارد؛ در جنوب از گواتر در دریای عمان تا اروند رود (شطّ العرب) در خلیج فارس دارای 2043 كیلومتر مرز آبی است.


  • نام

نام ایران از واژة اوستایی «ائیریانه وئجه» = (ایران‌ویج) سرزمین آریایی‌ها گرفته شده و در دورة ساسانیان و نیز در كتاب‌های تاریخی و جغرافیایی بعد از اسلام به صورت ایرانشهر [= كشور ایران] آمده است. نام كنونی كه در دورة اسلامی نیز به كار می‌رفته ظاهراً پس از سدة سیزدهم شمسی رسمیت یافته است. اروپاییان علاوه بر ایران، واژه‌های پرس و پرشیا را كه یونانیان به سرزمین پارس اطلاق می‌كردند، نیز به كار می‌برند.


  • زبان و خط

زبان ایران «فارسی» و زبان‌های دیگر، ترکی آذری و عربی است. گویش‌های مهمّ زبان فارسی، کردی، لری، گیلکی، طبری و بلوچی هستند. خطّ نوشتاری برای همة زبان‌های نام برده درایران، خطّ عربی (مأخوذ از خط آرامی کهن) است که خطّ رسمی کشور به شمار می‌آید.


  • ادیان و مذاهب

ایران بزرگ‌ترین جمعیّت شیعی جهان را داراست. امروزه 8/98 درصد مردم این سرزمین مسلمان‌اند كه 91 درصد را پیروان مذهب تشیّع تشكیل می‌دهند و پیروان مذهب اثنی‌عشری قریب به اتّفاق دارند. پیروان دیگر فرَق شیعه چندان زیاد نیستند و آمار دقیقی از آنان در دست نیست. پیروان مذاهب اسماعیلی در شهرهای قاین، گناباد، كرمان و محلّات، بیش از دیگر شهرها تجمّع دارند. فرقة شیخیه بیشتر در كرمان ساكن‌اند و از غُلات شیعة اهل حق در آذربایجان و باختران پراكنده‌اند. 8/7 درصد پیروان اهل سنّت این كشور، بیشتر در شهرهای مرزی و در میان ایلات و عشایر زندگی می‌كنند. تركمن و ازبك (بیلیش‌ها) كه حنفی‌مذهب‌اند، در شهرهای گنبد، بندر تركمن و آبادی‌های دشت گرگان پراكنده‌اند. سنّیان كرد كه شافعی مذهب‌اند، بیشتر در آذربایجان غربی، كردستان و باختران زندگی می‌كنند. ایلات و شهرنشینان سیستان و بلوچستان عموماً سنّی مذهب‌اند. از شهرهای خراسان، تایباد، تربت جام و تربت حیدریه را می‌توان نام برد كه بیشتر مردم آن مذهب تسنّن می‌ورزند. پیروان دیگر ادیان، مسیحیان (ارمنیان ارومیه و تبریز، فریدن و جلفای اصفهان و نیز آشوریان و كلدانیان) 7/0 درصد، یهودیان (تهران، كاشان، شیراز، اصفهان، باختران و نواحی جنوبی) 3/0 درصد، زرتشتیان (اصفهان، یزد، تهران، كرمان) 1/0 درصد كلّ جمعیّت این كشور را تشكیل می‌دهند و 1/0 درصد بقیه پیروان دیگر مذاهب و فرَق هستند.

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 14 مهر 1388    | توسط: امین    | طبقه بندی: فرهنگی و اجتماعی،     | نظرات()